İlk Derece Mahkemesi 2013/3815 E. 2013/9854 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 27/03/2024 KARAR TARİHİ : 20/12/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... tarihinde, sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla seyir halinde iken sigortalınız olan ... plakalı aracın çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazada oluşumunda ... poliçe numaralı sigortalınız, ... plakalı araç sürücüsü ... %100 kusurlu bulunduğunu, davalı sigorta şirketine yapılan başvuruları sonuçsuz kaldığını, davanın kabulü ile, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve HMK Md. 107 ‘ de düzenlenmiş belirsiz alacak davası niteliğinde olmak üzere, şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın, yedek parça ve işçilik ile kaza sonrasında araçta meydana gelen değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 2918 sayılı KTK madde 97 uyarınca, poliçe şartnamesine göre başvuru için gerekli tüm evraklarla başvuru yapılması bir dava şartı olduğundan davacı yanın davasının esasa dahi girilmeden HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereği davanın usulden reddedilmesi yasa ve yerleşik içtihatlar gereği olduğunu, davanın usulden reddine ilişkin mahkeme farklı bir kanaatte ise ; davacı yanın davasına, Davacı yanın ,maliki olduğu ... plakalı araç ile müvekkil şirkete ZMSS sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın ... tarihinde karıştığı kaza nedeniyle aracında oluşan değer kaybı tazminat miktarının olup olmadığının tespiti davası olarak bakılarak, temerrüdümüzün olmaması ve dava açılmasına sebebiyet vermemiz nedeniyle aleyhimize faiz, yargılama ve vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek ve davanın usulden reddine karar verilmesini ilişkin tüm cevaplarımız saklı kalmak kaydıyla, tahkikat aşamasında, hasar dosyamızdaki , meydana gelren kaza nedeniyle davacı yana ait araçta 3.080,35- TL. Hasar bedelini gösteren kati ekspertiz raporu kati ekspertiz raporu ,hasara ilişkin fotoğraflar , davacı yana ait aracın yaşı ,kilometresi ve geçmiş hasar kayıtlarını gösteren tramer kayıtlarına göre poliçe şartnamesine göre hazırlanacak bir değer kaybı bilirkişi raporu hükme esas alınabileceğini, davacı yan işbu davayıfazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 50,00-TL üzerinden açtığı işbu davayerleşik içtihatlar gereği kısmi eda davası olarak kabul edilip, işbu davanın tahkikat sonucunda kısmi eda davası hükümlerine göre sonuçlandırılması gerekiğini, davacı yanın, değer kaybı tazminat istemi alacağı, poliçe şartnamesi ekinde yer alan formüle göre belirlenebilir bir alacak olduğu için işbu dava kısmi dava niteliğinde olduğunu, bu nedenle işbu davanın kısmi eda davası hükümlerine göre sonuçlandırılması yerleşik içtihatlar gereği olduğunu, yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. GEREKÇE; 1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ... dosya numarası ile ... tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır. 2-Kaza tespit tutanağı; ... tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında ... plakalı araç sürücüsü ... aracı ile sol şeritte kendi şeridinde ilerlerken sağ şeritten gelen aracın birden önüne kırıp kavşağa girmeye çalıştığını, ... plakalı araç sürücüsünün... bulvarına doğru dönüş yaparken orta şeritteyken yanında bulunan sola doğru dönüş aldığını dönüşü tamamladığı sırada solunda beraber dönüş aldığı aracın arkasından gelen aracın yan tarafından tamponuna çarpması sonucu kazanın gerçekleştiği anlaşılmıştır.. 3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ... plakalı aracın ... tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin kaza başına 200.000,00TL olduğu anlaşılmaktadır. 4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın ...'ya ait olduğu, ... plakalı aracın ... adına kayıtlı olduğu, tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir. 5-Hasar dosyası: Yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış olduğu, ancak herhangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmıştır. 6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan ... tarihli bilirkişi raporu; Dava konusu aracın; ... plakalı, ... tipinde, ... model, ... marka 135.165 Kilometrede ... şase numaralı ... motor numaralı HUSUSİ araç olduğu, aracın ...tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası davaya konu aracın ön kısmalarında hasar oluştuğu, Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı, araçta oluşan hasarın onarımı için ... tarihli ekspertiz raporu referans alınarak sis far çerçevesi, far yıkama fiskiyesi ve kapağı parçalarını değiştirildiği ve Ön tampon parçasında ise onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 4 adet parça için ekspertiz çalışması yapıldığı, raporda belirtilen vedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. mevcut kaza (...) sonucunda meydana gelen hasardaki parçaların birbirinden farklı bölgelerdeki parçalarda hasar olduğu tespit edilmiştir. yerinde inceleme yetkisi ile tarafımca incelenen aracın sağ farı, iç kısımdan (kasa kısmı) kırık ve çatlak olduğu ve bu hasarın mevcut hasar sonucunda meydana geleceği kanaatine varılmış ve bu parçanın değişimi gerekeceğinden yapılan fiyat araştırmam sonucunda 6.800,00 TL (KDV ve Montaj Dahil) bedel karşılığında temin edileceği ve bu parçanın değişmesi gerekeceğinden sigorta şirketinin eksik hasar işlemi yaptığı, dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve ... hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, 171.502 kilometrede olduğu, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay 17. Hukuk dairesi 2013/3815 E. 2013/9854 K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 2.334,40 TL değer kaybının oluştuğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. 7-Mahkememizce Trafik bilirkişisinden aldırılan ... tarihli kusur raporu; Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile kavşak içerisinde seyir halinde bulunan ... yönetimindeki, ... plakalı otomobile Dönel Kavşak içerisinde çarpışması sonucu kaza meydana geldiği, bu trafik kazasının oluşumunda; ... plakalı otomobil Sürücüsü ...'nın ... istikametinden gelip, üç şeritli dönel kavşakta en sağ şeritten sola dönmek için sol şeride doğru ani manevra yaparak orta şeritteki davacıya ait araçla çarpışması ile Doğrultu Değiştirme Manevralarını Yanlış Yaptığı sola dönüş kuralına uymayarak, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 53 (Sola dönüşlerde yolun gidişe ayrılmış olan kısmının soluna yaklaşma, ada etrafında dönerken gereksiz şerit değiştirme, Dönel kavşaklarda sola ve geriye dönüşlerde sürücüler, sola dönüş kurallara uymama ile birlikte, orta ada etrafında dönerken gireceği yola yaklaşıncaya kadar şeridini muhafaza etme, kurallarına uymayarak, dönel kavşak içerisi sağ şeriden ilerlerken şeridini muhafaza etmeyip kontrolsüz bir şekilde sol şeride doğru manevra yaparak aynı kanunun 56/1-a(Kavşaklarda şerit değiştirmek) maddelerini ihlal ettiği, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84'üncü maddesinde belirtilen trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı asli kusurlardan 84/f maddesinde yer alan “doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma” kurallarını ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, yüzde yüz (%100) kusurlu olduğu; ... plakalı otomobil sürücü ...'nin ise kural ihlalinin ve kusurunun olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. 8-Davacı vekilinin ... Tarihli ıslah dilekçesi: Meydana gelen kazadan dolayı araçta oluşan ve ödenmeyen onarım bedeli ( yedek parça ve işçilik) için 500,00 TL. olan talebimizi 6.300,00 TL. arttırarak davamızı 6.800,00 TL. lik tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi birlikte davalıdan tahsilini, meydana gelen kazadan dolayı araçta meydana gelen değer kaybı için 500,00 TL. olan talebimizi 1834,40 TL arttırarak davamızı 2.334,40 TL. lik tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi birlikte davalıdan tahsilini talep ettikleri anlaşılmıştır. DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır. Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davacı ile davalı araç sürücüsünün kusurunun tespiti, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar ve değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile talep edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Kazaya karışan ... plakalı aracın, kazanın gerçekleşmiş olduğu ... tarihinde davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ile alınan trafik bilirkişisi raporu ve ATK dan alınan kusur raporunda da belirlendiği üzere davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile üç şeritli dönel kavşakta en sağ şeritten sola dönmek için ani manevra ile dönüş kuralına uymaması neticesinde davaya konu trafik kazası meydana gelmiş olduğu; kaza nedeniyle sürücü ...'nın meydana gelen olayda KTK md. 53 gereğince tam kusurlu olduğu; davacı sürücü ...'nin ise kusur izafe edilecek bir eylemi bulunmadığından kusursuz olduğu, dosyada alınan ... tarihli makine mühendisinden alınan raporda ise aracın onarımı için 6.800 TL fiyatın makul olduğunu, gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre davaya konu araçta 2.334,40 TL değer kaybının oluştuğu, davalı sigorta şirketince ödenen bir meblağın bulunmadığı, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği ve ZMSS poliçesi kapsamında sorumlu olduğu teminat limitinin 200.000TL olduğu, davacının talep etmiş olduğu miktarın teminat limitleri dahilinde kaldığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir. KTK hükmü uyarınca davacının sigorta şirketine başvuru tarihini takiben 8 iş günü sonrasında temerrüde düşeceği anlaşılmakla bu tarihin de ... tarihine isabet ettiği anlaşılmakla bu itibaren faize hükmedilmiş faizin türü bakımından ise aracın türü hususi olamakla yasal faize hükmedilerek davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-DAVANIN KABULÜ İLE; A) Davacının onarım bedeli talebi olan 6.800,00 TL'ye ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, B) Davacının değer kaybı tazminat talebi olan 2.334,40 TL'ye ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2- Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen tazminat yönünden alınması gereken 623,97-TL harçtan, başlangıçta yatırılan 427,60TL peşin harç ile 138,93TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 57,44-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3- Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60- TL peşin harcı ve 138,93-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 566,53-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan Bilirkişi ücreti, dosya masrafı, tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 4.544,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına, 6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 9.134,40- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7- Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine, 8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına, Dair,davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilin yokluğunda, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip Hakim