İlk Derece Mahkemesi 2002/557 E. 2002/809 K.

İstemin Özeti : Danıştay Sekizinci Dairesinin 20.2.2002 günlü, E:2000/3200, K:2002/1177 sayılı kararını davacı temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedir. Davalı İdarelerden Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığının Savunmasının Özeti: Davacının temyiz isteminin reddi ile Danıştay Sekizinci Dairesi kararın onanması gerektiği savunulmaktadır. ... Üniversitesi Rektörlüğü Savunmasının Özeti: Savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi Emin Sınmaz'ın Düşüncesi : Davacının temyiz isteminin kısmen kabulü ile Danıştay Sekizinci Dairesi kararın ihtarnamenin iptali isteminin görev yönünden reddine yönelik kısmının bozulması, diğer kısımlara yönelik temyiz isteminin ise reddedilmesi gerektiği düşünülmektedir. Danıştay Savcısı F. Gülsevin Olgun'un Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektektedir. Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddiyle Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunca gereği görüşüldü. Dava, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 35. maddesine dayanılarak çıkartılan "Bir Üniversite Adına Bir Diğer Üniversitede Lisansüstü Eğitim Gören Araştırma Görevlileri Hakkında Yönetmelik" in 4. maddesinin 4. bendi ile bu maddeye dayanılarak ... Üniversitesi Rektörlüğü tarafından davacıya tebliğ edilen ihtarnamenin iptali istemiyle açılmıştır. Danıştay Sekizinci Dairesi, 20.2.2002 günlü, E:2000/3200, K:2002/1177 sayılı kararıyla;2709 sayılı T.C. Anayasasının 124. maddesinde, Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabileceklerinin belirtildiği; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Öğretim Elemanı Yetiştirme" başlıklı 35. maddesinde; Yükseköğretim kurumları, kendilerinin ve yeni kurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretim kurumlarının ihtiyacı için yurt içinde ve dışında, kalkınma planı ilke ve hedeflerine ve Yükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslara göre öğretim elemanı yetiştirirler. Öğretim elemanı yetiştirilmesi amacıyla üniversitelerin araştırma görevlisi kadroları, araştırma veya doktora çalışmaları yaptırmak üzere başka bir üniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olarak tahsis edilebilirler.Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik payesi alanlar bu eğitimin sonunda kadrolarıyla birlikte kendi üniversitelerine dönerler. Yurtiçi ve yurt dışında yetiştirilen öğretim elemanları, genel hükümlere göre bağlı oldukları yükseköğretim kurumlarında mecburi hizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere, yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özel kanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları bu hükmün dışındadır." hükmünün yer aldığı, iptali istenilen Yönetmeliğin 4. maddesinin 4. bendinde ise, görevlendirme ve/veya atama işleminden önce adaylardan, kendilerine kadrosu tahsis edilen üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünde 2547 sayılı Kanunun 35. maddesi şartları içinde Lisansüstü eğitim-öğretim süresi ( tatiller dahil ) kadar mecburi hizmeti yerine getirmek zorunda bulunduklarına dair bir taahhüt ve kefalet senedinin alınacağı, bu senette ilgili araştırma görevlilerinin lisansüstü eğitim-öğretimlerinin tamamlanmasından ne kadar süre sonra kadroyu tahsis eden üniversiteye veya yüksek teknoloji enstitüsüne döneceğini belirten bir hükmün de yer alacağının kurala bağlandığı, dava dosyasının incelenmesinden; ... Üniversitesi, Hukuk Fakültesinde araştırma görevlisi olarak görev yapan davacının, 2547 sayılı Yasanın 35. maddesi uyarınca, doktora yapmak üzere kadrosunun ... Üniversitesine nakledildiği, nakilden önce kendisinden ... Üniversitesinden alacağı aylık ve diğer giderler için taahhütname ve kefalet senedi alındığı, davacının doktorayı bitirmeden araştırma görevliliğinden istifa etmesi nedeniyle taahhütname ve kefalet senedi içeriğinde yer alan parasal yaptırımlarının hayata geçirilmesi amacıyla ... Üniversitesi Rektörlüğü tarafından noter aracılığıyla ihtarname gönderilmesi üzerine hem bu ihtarnamenin, hem de ihtarnamenin dayanağı Yönetmeliğin 4. maddesinin 4. bendinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığının anlaşıldığı, bir üniversitede görev yapan öğretim elemanlarının kadrosunun başka bir üniversiteye nakledilmesindeki amacın ilgililerin akademik gelişimini sağlamak olduğu, asıl kurumların bu gelişimin maliyetlerini üstlenirken öğretim elemanlarının gelişim sürecinde elde ettikleri bilgi ve görgülerinin hizmet götürdükleri tüketiciler olan üniversite veya üniversite öğrencilerine yansıtılmasını gözetmek zorunda bulunduğu, idarelerin özelde bu hizmet yansımasını genelde ise kamusal yararı gerçekleştirmek amacıyla başka bir kurumda görevlendirdiği veya kadrosuyla naklettiği öğretim elemanlarının geri dönüşünü sağlamak için önlemler almasının ve bunun için ilgili mevzuatta kişilere gerek mecburi hizmet yükümlülüğü, gerekse de taahhütname ve kefalet senedi imzalatmak şeklinde yaptırımlar öngören düzenlemeler yapabileceklerinin açık olduğu, bu bağlamda; iptali istenilen sözkonusu yönetmelik maddesinin bu amaçları gerçekleştirmek için düzenlendiği sonucuna ulaşıldığından, Yönetmeliğin 4. maddesinin 4. bendinde kamu yararı, hizmet gerekleri ile hukuka aykırılık görülmediği, davacının, ihtarnamenin iptali istemine yönelik kısmına gelince; dava dilekçesinde davacı tarafından anılan ihtarnamenin ödeme emri olduğu ileri sürülerek iptali istenilmekte ise de; gerek sözkonusu ihtarnamenin 6183 sayılı Yasada öngörüldüğü anlamda bir ödeme emri niteliği taşımaması, gerekse de ihtarneme içeriğinde yer alan ve davalı ... Üniversitesi Rektörlüğünce ödenmesi istenilen alacağın, davacının imzaladığı ve tamamen özel hukuk alanında sonuç doğuran taahhütname ve kefalet senedinden kaynaklanmış olması nedeniyle ihtarnamenin iptaline yönelik uyuşmazlığın görüm ve çözümünün adli yargı yerlerine ait bulunduğu gerekçesiyle, davanın yönetmeliğin iptaline ilişkin kısmının esastan, ihtarnamenin iptali istemine yönelik kısmının ise görev yönünden reddine karar vermiştir. Davacı, ... Üniversitesinin akademik gelişimi için bütçesinden harcama yapmadığını kendisinden istenen paranın hizmeti karşılığı maaş olarak aldığı para olduğunu, ... Üniversitesi bütçesinden harcama yapıldığını, 3 yıl boyunca maaşları toplamının 3,9 milyar lira olmasına rağmen aylık %10 faiz uygulanarak yaklaşık 14 milyar lira istendiğini, idarenin düzenleme yapma yetkisinin sınırlarını aştığını, yönetmelik hükmü ile kanun koyucunun öngördüğü yaptırıma ek bir yaptırım öngörüldüğünü belirterek Danıştay Sekizinci Dairesi kararını temyiz etmekte ve kararın bozulmasını istemektedir. Danıştay Sekizinci Dairesinin temyizen incelenen 20.2.2002 günlü, E:2000/3200 K:2002/1177 sayılı kararın yönetmeliğin iptali istemine yönelik kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususlar, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. ... Üniversitesi Hukuk Fakültesinde araştırma görevlisi olarak görev yapan davacının 2547 sayılı Yasanın 35. maddesi gereğiince, doktora yapmak üzere kadrosunun ... Üniversitesine nakledildiği, bu nakil işleminden önce, kendisinden mecburi hizmeti yerine getirmediği takdirde araştırma görevlisi kadrolarında geçirdiği süre boyunca aldığı maaş ve diğer ödemeler toplamı için taahhütname ve kefalet senedi alındığı, doktorayı bitirmeden araştırma görevliliğinden istifa etmesi nedeniyle taahhütname ve kefalet senedi içeriğinde yer aları parasal yaptırımların hayata geçirilmesi amacıyla ... Üniversitesi Rektörlüğü tarafından noter aracılığıyla ihtarname gönderilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Dava konusu işlemin niteliğinin açıkça ortaya konabilmesi açısından, davacının verdiği taahhütname ve ekinde yer alan müteselsil kefilleri ile birlikte imzaladığı ve yönetmelikte 2547 sayılı Yasanın 33. maddesi uyarınca bir "başka üniversitede görevlendirilebilmesinin zorunlu şartı olarak öngörülen ve davalı idarece tek taraflı düzenlenmiş kefaletnamenin bir bütün olarak incelenip değerlendirilmesi zorunludur. Davacının verdiği taahhütname ve kefalet senedinin ilgilinin 2547 sayılı Yasanın 35. maddesi uyarınca bir başka üniversitede kadrosu nakledilmek suretiyle lisansüstü eğitimde görevlendirilmesindeki önemli etkisi gözönüne alındığında, davacının bu taahhütname ve kefalet senedini idare ile eşit düzeyde olarak, isteği ve özgür iradesi ile imzaladığının kabulü mümkün olmadığından ortada özel hukuk alanını ilgilendiren bir - uyuşmazlığın bulunduğundan sözetmeye olanak bulunmamaktadır. Bu durumda, davacının imzaladığı taahhütname ve kefalet senedinde yer alan mali yaptırımların hayata geçirilmesine yönelik taahhütnameye ilişkin uyuşmazlığın çözümünde idari yargı yerinin görevli olduğu açık olduğundan, uyuşmazlığın bu kısmının adli yargıda çözümlenmesi yönündeki kararda isabet görülmemiştir. SONUÇ : Açıklanan nedenlerle davacının temyiz istemin kısmen reddi ile Danıştay Sekizinci Dairesinin 20.2.2002 günlü,E:2000/3200, K:2002/1177 sayılı kararın yönetmelik maddesinin iptali isteminin reddine yönelik kısmının ONANMASINA, dava konusu işleme yönelik uyuşmazlığın adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle görev yönünden reddine ilişkin kısmının ise BOZULMASINA, 15.11.2002 günü oybirliği ile karar verildi.