İlk Derece Mahkemesi 2002/3160 E. 2002/6688 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/280 KARAR NO : 2024/618 DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 21/03/2024 KARAR TARİHİ : 03/10/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, DAVA:Davacı Şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle; ... Mah. ... Sk. ... Apt. No: ... .../... adresindeki ...'nin ... nolu ticareti sicil numaralı ticaret işletmesinin deposunda yaşanan sel felaketinden dolayı ticaret işletmesine ait deposunu yağış sebebiyle su bastığı, söz konusu felaket nedeniyle iş yeri deposunda bulunan ticari defterler, faturalar, veriye esas belgeler ve sair her türlü belge ve evraklar ile birlikte birçok ürün zayi olduğundan TTK. Madde 82 uyarınca, 2017 - 2022 yılları arası resmi defterler, yevmiye defteri, defter- kebir ve envanter defteri ile fatura ve resmi evrakların ve sair belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Antalya Kurumlar Vergi Dairesine yazılan müzekkerelerimize gelen cevabi yazılar dosyamız arasına alınmıştır. Antalya Sosyal Güvenlik Kurumuna yazılan müzekkerelerimize gelen cevabi yazılar dosyamız arasına alınmıştır. Gelir İdaresi Başkanlığına yazılan müzekkerelerimize gelen cevabi yazılar dosyamız arasına alınmıştır. Meteoroloji Genel Müdürlüğü ... Bölge Müdürlüğüne yazılan müzekkeremize gelen cevabı yazılar dosyamız arasına alınmıştır. Antalya Valiliğine yazılan müzekkerelerimize gelen cevabi yazılar dosyamız arasına alınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Talep eden dilekçesinde özetle; şirketin, 2023 yılına ait ... nolu 2022 yılına ait ... nolu yevmiye defterleri, 2023 yılına ait ... nolu 2022 yılına ait ... nolu envanter defterleri, 2023 yılına ait ... nolu 2022 yılına ait ... nolu defteri kebirlerinin, 2021 yılına ait işletme defterinin, 2022 ve 2023 yılına ait gelir/gider kayıtlarının, 2022 ve 2023 yılına ait SGK evraklarının zayi olduğunu belirterek, zayi belgesi talep etmiştir. Talep, "zayi belgesi verilmesi" talebindir. 6102 s. TTK.nın 82/1. maddesine göre, "Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilânçolarını, ara bilânçolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür." 6102 s. TTK.nın 82/7. maddesine göre de, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." Tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari işlemesinin bulunduğu yerdeki yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini talep edebileceğini düzenlemiştir Maddede öngörülen 30 günlük süre hak düşürücü süredir ve mahkemelerce resen gözönünde tutulur . (Yargıtay 11. H.D.nin 27.06.2002 Tarih 2002/3160 E. 2002/6688 K. sayılı ilamı bu yöndedir ) Yargıtay 11. HD'nin 2014/13570 Esas, 2014/19439 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, zıya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır. (YHGK. 5.10.1984 tarih, 82/11-852e., 84/788k.). Bu genel açıklamalardan sonra dosyaya bakıldığında, mahkememizce tarafın iddiasını somutlaştırması istenmiş ve talep eden dilekçesinde özetle; şirketin, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 yılına ait yevmiye defterleri, envanter defterleri, defteri kebir defterleri, satış faturaları, tahsilat tediye makbuzları, mutabakatları, irsaliyeleri, şirket sözleşmeleri evraklarının zayi belgesi talebinin mevcut olduğunu belirtmiştir. Tüm dosya kapsamı, talebin niteliği dikkate alınarak, talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; 1-TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca talebin KABULÜ ile; -2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 yılına ait yevmiye defterleri, -2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 yılına ait envanter defterleri, -2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 yılına ait defteri kebir defterleri, -2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 yılına ait alış satış faturaları, tahsilat tediye makbuzları, mutabakatları, -2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 yılına ait irsaliyeleri, -2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 yılına ait şirket sözleşmeleri hakkında zayi olduklarına dair ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE, BU KARARIN ZAYİ BELGESİ YERİNE GEÇMESİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken ... TL maktu harç davacının yatırdığı ... TL peşin harç ile tahsil edildiğinden harç tahsiline yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde dökümü bulunan toplam ... TL masrafın davacı üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının resen HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere davacının göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1 maddesi gereğince iki hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı kabil kalmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/10/2024 Katip ... e-imza Hakim ... e-imza