İlk Derece Mahkemesi 2001/45 E. 2001/395 K.

İstemin Özeti : Danıştay Beşinci Dairesinin 13/04/2000 günlü, E:1997/1460, K:2000/1168 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması davalı idare tarafından istenilmektedir. Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi Ahmet Arslan'ın Düşüncesi: 1997 yılı Bütçe Uygulama Talimatında, resmi sağlık kurumlarında diş tedavilerinde karşılaşılan güçlükleri giderebilmek amacıyla, belli usullere bağlanarak hastaların özel diş tabiplerine veya özel sağlık kuruluşlarına sevk edilebilmeleri olanağı getirilmiş, özel diş tabiplerine sağlanan sağlık hizmetinin Bütçe Uygulama Talimatındaki tarifedeki miktarın sosyal güvenlik kurumlarınca karşılanacağı düzenlenmiştir. Bu nedenle davacının ve eşinin özel diş tabibine yaptırılan diş protez bedelinin Bütçe Uygulama Talimatındaki tespit edilen miktarı aşan kısmının ödenmemesi işlemi ile 1997 yılı Bütçe Uygulama Talimatının 13/b maddesinin iptali yolundaki Danıştay Beşinci Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. Danıştay Savcısı Salih Er'in Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49 uncu maddesinin l inci fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir. Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddiyle Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunca gereği görüşüldü: Davacının, kendisi ve eşinin serbest diş doktoruna sevki üzerine yapılan diş tedavisine ait bedelin kendisi için 15.000.000.-lirayı, eşi için 7.500.000.-lirayı aşan kısmının ödenmeyeceğine ilişkin-22.5.1997 günlü işlem ile bu işlemin dayanağı olan 1997 Mali Yılı Bütçe Uygulama Talimatının 13/b maddesinin iptali istemiyle açtığı dava sonucunda, Danıştay Beşinci Dairesince, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Tedavi Yardımı" başlıklı 209. maddesinin 1. fıkrasında "Devlet memurları ile eşlerinin veya bakmakla yükümlü oldukları anne, baba ve çocuklarının hastalanmaları halinde, evlerinde veya resmi veya özel sağlık kurumlarında ayakta veya yatarak tedavileri kurumlarınca sağlanır. Ancak tedavi giderleri ve yol masraflarının ödenebilmesi için, tedaviye resmi tabib raporu ile lüzum gösterilmesi şarttır." hükmüne yer verildiği. Devlet Memurlarının Tedavi Yardımı ve Cenaze Giderleri Yönetmeliğinin "Özel Sağlık Kuruluşlarında Tedavi" başlıklı 22. maddesinde, tedavi özel sağlık kuruluşlarında sağlandığı takdirde talep edilen paranın hasta tarafından tabibe ödeneceği, alınacak faturanın ilgili kuruma verilerek bedelinin kurumdan alınacağının öngörüldüğü, "Diş Hastalıklarının Tedavisi" başlıklı 31. maddesinde ise diş hastalıklarının tedavisinde kullanılan altın veya benzeri diğer kıymetli madenlerin bedelinin ödenmeyeceği hükmünün getirildiği, belirtilen düzenlemelerle devlet memurlarının diş hastalıkları tedavisinde kullanılan altın veya benzeri diğer kıymetli madenlerin dışındaki tedavi ücretlerinin kurumlarınca karşılanması esasının getirildiği, buna karşılık 1997 Mali yılı Bütçe Uygulama Talimatının 13/a maddesinde, talimat eki "Diş Tedavileri Fiyat Tarifesinde ( EK.10 ) tesbit edilen beher kron için 2.100.000.-TL. ve alt ve üst çenede tam protez için 15.000.000.-TL. esas alınmak suretiyle, serbest diş tabipliklerinde veya özel sağlık kurumlarında yaptırılan kron ve proteze ilişkin giderlerden; ba ) Tek çenede kronlar ile protezin birlikte veya ayrı ayrı yaptırılması halinde toplam olarak 7.500.000.-TL., bb ) Alt üst çenede kronlar ile protezin birlikte veya ayrı ayrı yaptırılması halinde toplam olarak 15.000.000.-TL. üzerinden ödeme yapılacağı, bu miktarı aşan kısmın ilgililer tarafından karşılanacağı kuralının konulduğu, yasaların uygulanmasını göstermek için çıkartılan tüzük, yönetmelik ve talimatların dayalı oldukları yasalara aykırı düzenlemeler taşıyamayacaklarının idare hukuku ilkelerinden olduğu, 657 sayılı Kanunun 209.maddesinde Devlet memurlarının tedavi giderlerinin ödenmesi konusunda tedaviye resmi tabip raporuyla lüzum gösterilmesi gerektiği açıkça hükme bağlanarak başkaca bir koşul veya sınırlama getirilmediği, her ne kadar sözü edilen yönetmeliğin Ek-1.maddesinde bu yönetmeliğe tabi yurtiçi ve yurtdışı tüm tedavi ücretlerini ve işitme cihazı, tekerlekli sandalye, gözlük, suni aza, organ protezi, diş tedavisi ve protez gibi cihaz ücretlerini kapsayacak şekilde gerekli sınırlamaların konmasının ve günün şartlarına göre her iki yılda bir dengeli bir şekilde birim fiyatlarının saptanmasının Maliye ve Gümrük, Milli Savunma, Dışişleri ve Sağlık Bakanlıklarınca müştereken yapılacağı hükmü yer almakta ise de, Devlet Memurları Kanununun 209. maddesinin son fıkrası ile getirilen ve sadece "ayakta veya meskende tedavi halinde kullanılacak ilaç bedellerinin % 20'sinin memur tarafından ödeneceği"ne ilişkin sınırlama hükmü de dikkate alındığında bu madde uyarınca konulacak sınırlamaların bir yandan zaman içinde cihazın fiyat ve niteliklerinde meydana gelecek değişikliklere uyum sağlamayı, öte yandan ihtiyacı karşılamakla birlikte değişik niteliklerle kullanıma sunulan cihaz ( örneğin gözlük çerçevesi ) alımlarında gereksiz ve lüks tüketimi önlemeyi amaçladığı; tedavi için gerekli olan giderlerin bir kısmının ilgililerce karşılanmasının öngörülmediğinin açık olduğu, olayda, Sandıklı Devlet Hastanesinde tedavisi yapılamadığından sevk edildiği serbest diş tabibince tedavisi yapılan davacının, fatura karşılığı kendisi için alt çene T.P.D.K. ve alt üst metal bölümlü protez, eşi için altı adet Veneer kuron diş bedeli olan toplam 76.475.000 lirayı ödediği; bu paranın kendisine ödenmesi için yaptığı başvurusunun dava konusu 22/05/1997 günlü, 162 sayılı işlemle, 1997 Mali Yılı Bütçe Uygulama Talimatının 13/b maddesindeki düzenleme nedeniyle kendisi ve eşi için 22.500.000.- lirayı aşan kısmın ödemeyeceğinin bildirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, davacının ve eşinin diş tedavisinde serbest diş hekimince kullanılan "Veneer Kronun "altın veya kıymetli madenler" kapsamında yer almadığı, belirtilen duruma göre, resmi raporunda gösterilen lüzum ve zorunluluk üzerine yapılan tedavilere ait diş tedavi giderlerinin kısıtlanacağı yolunda mevzuatta açık bir hüküm olmadığı halde 1997 Mali Yılı Bütçe Kanununun Maliye Bakanlığı'na sınırlama yetkisi dışına çıkılarak 1997 Mali Yılı Bütçe Uygulama Talimatının 13/ ( b ) maddesinde kısıtlayıcı hüküm getirilmesinde ve buna dayalı işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı, öte yandan, bu karar üzerine davalı idarece; davacının anılan diş tedavisi için ödediği, 76.475.000.- liranın Diş Hekimleri Odasınca tesbit edilen rayiç bedeller kapsamında değerlendirilerek tespiti ile adı geçenin talebini ( ödenmeyen 53.975.000.-TL. ) aşmamak üzere ödeme yapılacağının tabii olduğu gerekçesiyle 1997 Mali Yılı Bütçe Uygulama Talimatının 13. maddesinin ( b ) bendinin ve buna dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemin iptaline, davacıya ödenmesi gereken diş tedavi bedelinin davalı idare tarafından yukarıda belirtilen şekilde tesbit edilerek talep edilen 53.975.000.- lirayı aşmayacak şekilde ödenmesine, davacıya ödenecek miktara dava tarihi olan 05/06/1997 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir. Davalı idare 13/04/2000 günlü, E:1997/1460, K:2000/1168 sayılı bu kararı temyiz etmekte ve Bütçe Uygulama Talimatı ile tedavi giderlerinin ödenmesi hususunda herhangi bir kısıtlama getirilmediği, sadece tedavi bedelinin belli bir miktarım karşılamaları koşuluyla kişilere özel sağlık kuruluşlarında diş tedavisi yaptırabilme imkanı tanındığı öne sürülerek bozulması istenilmektedir. SONUÇ : Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından davalı idarenin temyiz isteminin reddine, Danıştay Beşinci Dairesinin 13/04/2000 günlü, E:1997/1460, K:2000/1168 sayılı kararının ONANMASINA, 27.04.2001 günü oybirliği ile karar verildi.