İlk Derece Mahkemesi 2000/646 E. 2000/1119 K.

Temyiz Eden (Davacı) : ... Vekili : Av. ... Temyiz Eden (Davalı) : Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Vekili : Av. .... İstemin Özeti : ... Üniversitesi Tıp Fakültesinde Yardımcı Doçent olan davacının 11 Ekim 1998 gününde ... şehir merkezinde yapılan türban yasağı ile ilgili eylemlere katılması nedeniyle Yükseköğretim Kurumları, Yönetici Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliğinin ll/a ve 12. maddeleri gereğince üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Yüksek Disiplin Kurulunun 16.12.1998 günlü, 98/73 sayılı kararının kendisi ile ilgili kısmının ve Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliğinin ll/a, 4-g ve 12. maddeleri ile bu yönetmeliğin 7 Kasım 1998 günlü, 235.16 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren değişik 11/b-l ve 4-g maddesinin 3. fıkrasının iptali, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesine, özlük haklarının tanınmasına karar verilmesi istemiyle açtığı dava sonunda, Danıştay Onikinci Dairesince verilen ve Yükseköğretim Kurumları Yönetici Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliğinin 7 Kasım 1998 günlü, 23516 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklikle yürürlükten kaldırılan 11/a ve 4/g maddelerinin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, anılan yönetmeliğin 12. maddesi ile değişik 11/b-l maddesinin iptali isteminin reddine, yönetmeliğin 4/g-3 maddesinin ve davacının üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Yüksek Disiplin Kurulunun 16.12.1998 günlü, 98/73 sayılı kararının davacı ile ilgili kısmının iptaline, bu karar üzerine davalı idare yüksek disiplin kurulunca yeniden bir karar verileceğinden, bu aşamada dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının tazminine olanak bulunmaması sebebiyle tazminat isteminin reddine ilişkin bulunan 22.12.1999 günlü, E:1999/523, K:1999/3541 sayılı kararı taraflar karşılıklı olarak temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedirler. Davacının Savunmasının Özeti : Davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davalı İdarenin Savunmasının Özeti : Davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hakimi Adnan Zengin'in Düşüncesi: Davacıya disiplin cezası yönetmeliğin 11/a maddesine dayanılarak verildiğinden (her ne kadar daha sonra değişikliğe uğramak suretiyle yürürlükten kaldırılmış ise de) işlemin sebep unsuru yönünden hakkında hüküm tesis edilmeksizin hukukiliğinin incelenmesi gerekli olup, bu kısma yönelik karar verilmesine yer olmadığı kararının bozulması; yönetmeliğin değişiklikten sonraki 11/b-l maddesine karşı açılan davanın süre aşımı yönünden reddedilmek üzere bozulması; yönetmeliğin 4/g-3 maddesi yürürlükten kaldırılmış olduğu halde hakkında iptal kararı verilmiş olması nedeniyle bozulması: yönetmeliğin 12. maddesinin iptali isteminin reddine dair kısmın onanması; disiplin cezasının dayanağını oluşturan yönetmeliğin eski halinde yer alan 11/a maddesinin hukukiliğinin denetlenmesi yapılmadan işlemin yargısal denetiminin mümkün olmaması nedeniyle eksik incelemeye dayalı olarak bu kısım hakkında karar verildiğinden bozulması; parasal haklara ilişkin istemin bu hususlar değerlendirilmeden reddedilmiş olması nedeniyle bozulması gerektiği düşünülmüştür. Danıştay Savcısı Sevim Göle'nin Düşüncesi : Temyiz dilekçelerinde öne sürülen hususlar. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49'uncu maddesinin l'inci fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir. Açıklanan nedenlerle temyiz istemlerinin reddiyle daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunca gereği görüşüldü. ... Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğretim elemanı olan davacının 11.10.1998 gününde .... Şehir merkezinde yapılan türban yasağı ile ilgili eylemlere katılması nedeniyle Yükseköğretim Kurumları Yönetici Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliğinin 11/a ve 12.maddeleri gereğince üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezası ile cezalandırılmasına dair Yükseköğretim Kurulu Yüksek Disiplin Kurulunun 16.12.1998 günlü, 98/73 sayılı kararının kendisiyle ilgili kısmının ve anılan yönetmeliğin 11/a, 12 ve 4/g maddeleri ile bu yönetmeliğin 7.11.1998 günlü, 23516 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelikle değişik 11/b-l ve 4/g maddesinin 3. fıkrasının iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesine ve özlük haklarının tanınmasına karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır. Danıştay Onikinci Dairesi 22.12.1999 günlü, E:1999/523, K: 1999/3541 sayılı kararıyla: davacının 11.10.1998 tarihinde yapılan türban yasağı ile ilgili gösteriye katılma eyleminden dolayı hakkında Yükseköğretim Kurumları Yönetici. Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği kapsamında soruşturma açıldığı, 7.11.1998 günlü, 23516 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelikle anılan yönetmelikte değişiklik yapıldığı, söz konusu yönetmeliğe getirilen geçici maddeyle yönetmelik değişikliğinden önce işlenen bir fiil nedeniyle açılıp henüz karara bağlanmamış soruşturmalarda değişiklikten önceki hükümlerin uygulanacağının kurala bağlandığı ve davacıya anılan yönetmeliğin 12. maddesinin delaletiyle yönetmeliğin değişiklikten önceki 11/a maddesinin uygulandığı ve verilen ceza dolayısıyla akademik ünvanı kullanamayacağına dair yönetmeliğin 4/g maddesinin eski halinin davacı hakkında uygulanacak hale geldiği, davacının yönetmeliğin değişiklikten önceki 11/a ve 4/g maddelerinin iptalini istediği ancak bu maddelerin değiştirilmiş olması nedeniyle bu maddeler yönünden karar verilmesine yer olmadığı, yönetmeliğin yeni haliyle 11/b-l maddesinin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 53/b ve 65/9 maddelerine dayanılarak çıkarıldığından üniversite öğretim elemanlarının disiplin işlemlerinin yönetmelikle düzenlenmesinin Anayasaya aykırı olduğu iddiası yerinde görülmediği gibi maddede belirtilen eylemlerin kamu görevinden çıkarma cezasını gerektirir eylemler olarak kabul edilmesinde hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık bulunmadığı; aynı yönetmeliğin 12. maddesinde, yönetmelikte sayılan ve disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere nitelik ve ağırlık itibariyle benzer eylemlerde bulunanlara aynı türden disiplin cezası verileceği yolundaki kuralın her suça verilecek cezanın önceden tespitinin mümkün olmaması nedeniyle bu şekilde kural getirilmesinde hizmet gereklerine aykırılık olmadığı gibi benzer düzenlemeye 657 sayılı Yasanın 125. maddesinde de yer verilmiş olması nedeniyle hukuka aykırılık bulunmadığı; yönetmeliğin değişiklikten sonraki 4. maddesinin g/3 fıkrasında yer alan kamu görevinden çıkarılanların akademik unvanlarını kullanamayacakları yolundaki düzenlemenin ise 2547 sayılı Kanunun 29. maddesine aykırı olduğu; davacıya verilen disiplin cezasına gelince, davacının izinsiz protesto yürüyüşüne katıldığının dosyanın incelenmesinden anlaşıldığı, davacının bu eyleminin yönetmeliğin 12. maddesinden hareketle 11/a maddesi kapsamında değerlendirilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, ancak yönetmeliğin "iyi halin değerlendirilmesi" başlıklı 16. maddesinde yer alan, geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu olanlara verilecek cezalarda bir derece hafif olanın uygulanabileceğine dair hüküm yönünden bir değerlendirme yapılmaksızın disiplin cezası verilmesinde mevzuata uygunluk bulunmadığı, bu karar üzerine yeniden bir karar verileceğinden bu aşamada dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal ve özlük haklarının tazminine olanak bulunmadığı gerekçeleriyle dava konusu yönetmeliğin 7.11.1998 günlü Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelikle değiştirilen 11/a ve 4/g maddelerinin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına. 12. maddesi ile değişik 11/b-l maddesinin iptali isteminin reddine, yönetmeliğin değişik 4/g-3 maddesinin ve davacıya verilen cezanın iptaline, parasal hakların tazmini isteminin reddine karar vermiştir. Davacı, işlemin iptaline ilişkin gerekçenin, tazminata hükmedilmemesinin yönetmeliğin 12. maddesiyle 11/b-l maddesinin hukuka aykırı olduğunu öne sürerek; davalı idare yönetmeliğin 16. maddesinin uygulanmasının zorunlu olmadığını öne sürerek anılan kararı karşılıklı olarak temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedirler. Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliğinin 11. maddesi ile 4. maddesi 7.11.1998 günlü, 23516 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelikle eski hükümler yürürlükten kaldırılarak değiştirilmiş olduğundan, yönetmeliğin değişmeden önceki biçiminde yer alan 11/a ve 4/g maddelerinin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesinde hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır. Dava konusu yönetmeliğin 7.11.1998 günlü, 23516 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle değişik 11/b-l maddesi davacıya disiplin cezası verilmesi aşamasında uygulanan bir düzenleme niteliğinde olmadığından bu düzenlemeye karşı dava açma süresinin yönetmelik değişikliğinin Resmi Gazetede yayımını izleyen günden itibaren başlatılması yasal zorunluluktur. Bu itibarla 12.2.1999 tarihinde davanın açıldığı göz önüne alındığında yönetmeliğin 11/b-l maddesinin iptali isteminin süre aşımı nedeniyle incelenmesi olanağı bulunmamakta olup: temyize konu kararın yönetmeliğin 11/b-l maddesine yönelik davanın reddine dair kısmının bu gerekçeyle onanması gerekmektedir. Yönetmeliğin 12. maddesinin iptali isteminin temyize konu kararda belirtilen gerekçelerle reddedilmesinde hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır. Yönetmeliğin kamu görevinden çıkarılanların akademik unvanlarını kullanamayacakları yolunda düzenleme yapan 4. maddesinin g/3 fıkrası davacıya verilen disiplin cezası nedeniyle uygulanır hale gelmiş olduğundan; bu düzenlemeye karşı uygulama üzerine dava açılmış olduğundan bu kısım yönünden dava açma süresi geçirilmemiştir. Ancak dava devam ederken söz konusu düzenleme 21.8.1999 günlü, 23793 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelikle yürürlükten kaldırıldığından, iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerekirken, işin esası incelenerek karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir. Davacıya üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezası verilmesi işlemine gelince: temyize konu kararda belirtildiği ve dosyanın incelenmesinden anlaşıldığı üzere, davacının 11.10.1998 tarihinde ... şehir merkezinde türban yasağını protesto etmek amacıyla yapılan izinsiz yürüyüşe katıldığından disiplin yönetmeliğinin 12. maddesinden hareketle olay tarihinde yürürlükte bulunan 11/a maddesi uyarınca cezalandırılmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Öte yandan yönetmeliğin 16. maddesinde yer alan "iyi halin değerlendirilmesi" başlıklı hükmün, davacının işlediği fiilin niteliği göz önüne alındığında uygulanması gerekli bulunmadığından yönetmeliğin 16. maddesinin değerlendirilmesi yolunda verilen iptal kararında hukuki isabet görülmemiştir. Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezası nedeniyle uğranılan parasal hak kayıplarının tazmini isteminin, işlemin hukuka aykırılığının saptanmamış olmasından dolayı hukuki dayanaktan yoksun olması nedeniyle reddi gerekmekte olup bu kısma yönelik davanın reddine ilişkin hüküm sonucu itibarıyla yerinde bulunmaktadır. Açıklanan nedenlerle; davacının temyiz isteminin kısmen reddi kısmen kabulü, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Danıştay Onikinci Dairesinin 22.12.1999 günlü, E:1999/523, K:1999/3541 sayılı kararının Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliğinin 7.11.1998 günlü, 23516 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklikten önceki 11/a ve 4/g maddesinin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının onanmasına oybirliğiyle, anılan yönetmeliğin değişiklikten sonraki 11/b-l maddesinin iptali isteminin reddine ilişkin kısmının bu kısım yönünden davada süre aşımı bulunduğu gerekçesiyle onanmasına oybirliğiyle, yönetmeliğin 12. maddesi ne yönelik iptal isteminin reddine ilişkin kısmının onanmasına oyçokluğuyla, yönetmeliğin 4/g-3 maddesinin iptaline ilişkin kısmının bozulmasına oybirliğiyle, davacıya verilen disiplin cezasının iptaline ilişkin kısmının bozulmasına oyçokluğuyla, parasal hakların tazmini isteminin reddine ilişkin kısmın gerekçe değiştirerek onanmasına oybirliği ile. 9.11.2000 günü karar verildi. KARŞI O Y X- Yükseköğretim Kurumları Yönetici Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliğinin "Öngörülmemiş Disiplin Suçları" başlıklı 12. maddesinde "Yukarıda sayılan ve disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere nitelik ve ağırlıkları itibarıyla benzer eylemlerde bulunanlara da aynı türden disiplin cezaları verilir" hükmüne yer verilmiştir. Hukuk devletinde ceza yaptırımına bağlanan her eylemin tanımının yapılması, suçların kesin biçimde ortaya konulması, ne tür eylemlerin yasaklandığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek biçimde belirtilmesi ve buna göre de cezanın saptanması zorunludur. Bu şekilde bir saptama yapmadan idareye sınırsız bir takdir hakkı tanıyarak kıyas yoluyla disiplin suç ve cezası verilmesi yolunu açan düzenlemede hukuka uyarlık bulunmadığından; temyize konu kararın yönetmeliğin 12. maddesinin iptal isteminin reddine ilişkin kısmının bozulması oyuyla, bu kısma ilişkin onama kararına karşıyız. XX- Davacıya disiplin cezası verilirken yönetmeliğin "İyi Halin Değerlendirilmesi" başlıklı 16. maddesinde öngörülen düzenleme dikkate alınarak, bir değerlendirme yapılmadığından; bu husus açısından bir değerlendirme yapılmak üzere işlemin iptalinde hukuka aykırılık bulunmadığından, temyize konu kararın bu kısmının onanması oyuyla, bu kısma ilişkin bozma kararına karşıyız.