İlk Derece Mahkemesi 1996/387 E. 1998/521 K.

İstemin Özeti : Yapı Tesis ve Onarım İşleri İhalelerine Katılma Yönetmeliğinin, 2.3.1995 günlü. 22218 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ile değiştirilen 8/III/B maddesinde, teknik öğrenim gören müfettişlerin sayılmaması suretiyle yapılan eksik düzenlemenin iptali istemiyle açılan dava sonucunda; Danıştay Altıncı Dairesince verilen ve dava konusu yönetmelik maddesinin iptaline ilişkin bulunan 12.3.1996 günlü. E:1995/1650, K:1996/1088 sayılı kararı, davalı idare temyiz etmekte ve kararın bozulmasını istemektedir. Savunmanın Özeti : Temyiz isteminin reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hakimi Ahmet Arslan'ın Düşüncesi: Temyiz isteminin reddi ile daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. Danıştay Savcısı Habibe Ünal'ın Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir. Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddiyle daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay idari Dava Daireleri Genel Kurulunca gereği görüşüldü: Yapı Tesis ve Onarım İşleri İhalelerine Katılma Yönetmeliğinin, 2.3.1995 günlü, 22218 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ile değiştirilen 8/III/B maddesinde, teknik öğrenim gören müfettişlerin sayılmaması suretiyle yapılan eksik düzenlemenin iptali istemiyle açılan dava sonucunda; Danıştay Altıncı Dairesince verilen ve dava konusu eksik düzenleme işleminin iptaline ilişkin bulunan, 12.3.1996 günlü. E:1995/1650, K:1996/1088 sayılı kararı, davalı idare temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedir. Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden Danıştay Altıncı Dairesince 2.3.1995 günlü. 22218 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan dava konusu değişiklik Yönetmeliğinin 7. maddesiyle 28.3.1981 günlü 17293 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Tesis ve Onarım İşleri İhalelerine Katılma Yönetmeliğinin "karne tutarının tesbiti ve değerlendirme" başlığını taşıyan 8. maddesindeki, teknik öğrenim yapanlar için ayrılmış III numaralı kısmın "teknik öğrenim yapmış olanlardan kamu kuruluşlarında kendi meslekleri ile ilgili olarak yönettikleri ve Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliğinde belirtilen esaslar dahilinde denetledikleri işlere göre" karne verilmesi konusunda düzenleme getiren (B) bölümünün değiştirildiği ve mühendis veya mimar statüsündeki müfettişlere müteahhitlik karnesi verileceğine ilişkin bir kural getirilmediği, müteahhitlik karnesinin ilgilinin ihalesine katılabileceği işin grubunu ve keşif bedelinin tavanını gösteren ve bu karneye sahip olan gerçek ve tüzel kişilerin yapı, tesis ve onarım işini yapabilecek bilgi ve tecrübeye sahip bulunduğunu kanıtlayan bir belge olduğu, müteahhitlik hizmetlerinin devamını sağlamak için bu belgenin verilmesinin gerektiği ve müteahhitlik karnesinin devlet ihalelerinde de ibrazının zorunlu bulunduğu, davalı idareye bu konuda yetki veren yasada idare yönünden bağlayıcı hükümler yer almadığından idarenin bu konuda idare hukukunun genel prensiplerini göz önünde bulundurmak suretiyle ve takdir hakkını objektif bir biçimde kullanarak düzenleme yapma yoluna gideceğinin de açık olduğu, bu durumda idare tarafından yukarıda tanımı yapılan böyle bir belgeyi almaya hak kazandıran bilgi ve tecrübe birikiminin ya bizzat müteahhitlik yaparak veya müteahhitlik için gereken bilgileri eğitimleri sırasında almış teknik elemanlar için yapılan işleri yöneterek veya denetleyerek kazanılacağı düşüncesinden hareket edildiği, Yapı Tesis ve Onarım İşleri İhalelerine Katılma Yönetmeliğinin, "karne tutarının tesbiti ve değerlendirme" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında müteahhitlere. 2. fıkrasında taşeronlara, 3. fıkrasında teknik öğrenim yapanlara. 4. fıkrasında, şirketle ilgisi kesilenlere müteahhitlik karnesi verilebilmesi için aranılacak şartların düzenlendiği, teknik öğrenim yapanlar için müteahhitlik karnesi verilme şartlarını düzenleyen III. fıkranın, A bendinde, öğrenim durumuna göre. B bendinde, teknik öğrenim yapmış olanlardan kamu kuruluşlarında kendi meslekleri ile ilgili olarak yürüttükleri ve Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliğinde belirtilen esaslar dahilinde denetledikleri işlere göre C bendinde teknik öğrenim yapmış olanlardan özel sektör kuruluşlarında kendi meslekleri ile ilgili olarak yaptıkları veya yönettikleri işlere göre karne verilmesi usul ve esaslarının düzenlendiği. "B" bendi uyarınca müteahhitlik karnesi verilebilecek kişiler ve karnenin verilmesi esaslarının ise 6 ayrı alt bent halinde sayıldığı, teknik öğrenim görmüş müfettişler için herhangi bir kural getirilmediği, 180 sayılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Teftiş Kurulu Başkanlığı" başlıklı 14. maddesinde, teftiş kurulu başkanlığının bakanın emri veya onayı üzerine, bakan adına, bakanlık teşkilatı ile bakanlığa bağlı kuruluşların her türlü faaliyet ve işlemleriyle ilgili olarak teftiş, inceleme ve soruşturma işlemini yürütme ve bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirme, mevzuata, plan ve programa uygun çalışmasını temin etmek amacıyla gerekli teklifleri hazırlama ve bakana sunma özel kanunlarla verilen benzeri görevleri yapma görevlerinin bulunduğunun belirtildiği ve teftiş kurulu ile müfettişlerin görev, yetki ve sorumluluklarının, çalışma saatlerinin tüzükle düzenleneceğinin kurala bağlandığı, 5.4.1991 günlü, 20836 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Teftiş Kurulu Tüzüğünün 9. maddesinde müfettişlerin görev ve yetkilerinin sayıldığı, bu maddenin (C) bendi ile mevzuatın uygulanmasından doğan sonuçlar üzerinde inceleme yaparak, görülecek yanlışlık ve eksikliklerin giderilmesi ve düzeltilmesi yollarını araştırmak ve işlerin istenen düzeyde yürütülmesini sağlamak için alınması gereken önlemleri bir raporla başkanlığa bildirmenin de müfettişlerin görevleri arasında sayıldığı, buna göre, mimar ya da mühendis statüsündeki müfettişlerin gerek yaptıkları görevin niteliğine ve kullandıkları yetkilerin özelliğine, gerekse mühendislik formasyonuna sahip olmalarına göre yönetmelikte belirtilen işlerin yapılması sırasındaki denetimler nedeniyle sorumluluk aldıklarının açık olduğu, yönetmeliğin, "teknik öğrenim yapmış olanlardan kamu kuruluşlarında kendi meslekleri ile ilgili olarak yönettikleri ve Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliğinde belirtilen esaslar dahilinde denetledikleri işlere göre" müteahhitlik karnesi verilecek kişileri belirleyen 8/III/B bendi kapsamında teknik öğrenim gören müfettişlerin sayılmamasının Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle Yapı Tesis ve Onarım İşleri İhalelerine Katılma Yönetmeliğinin 8/III/B maddesinde teknik öğrenim gören müfettişlerin sayılmaması suretiyle yapılan eksik düzenlemenin iptaline karar verilmiştir. Davalı idarece, savunma verildiği halde kararda savunma verilmediğinin belirtildiği, verdikleri savunmanın yanlışlıkla Sekizinci Daireye gönderildiği, asıl dosyasına geç intikal ettiği, savunmaları göz önüne alınmadan karar verilmesinin yerinde olmadığı iddia edilmekte ise de; savunmanın ve temyiz dilekçesinin birlikte incelenerek değerlendirilmesinden, bu durumun sonuca etkili olmadığı anlaşıldığından davalı idarenin bu iddiasına itibar edilmemiştir. Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından davalı idarenin temyiz isteminin reddine, Danıştay Altıncı Dairesinin 12.3.1996 günlü. E:1995/1650, K:1996/1088 sayılı kararının onanmasına, 6.11.1998 günü oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY Dava, 2.3.1995 günlü, 22218 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı, Tesis ve Onarım İşleri İhalelerine Katılma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 7. maddesi ile yeniden düzenlenen 8. maddesinin, III/B bendinin teknik öğrenim gören müfettişler yönünden eksik düzenlenmiş olması nedeniyle iptali istemiyle açılmıştır. Bayındırlık ve İskan Bakanlığında Müfettiş olarak görev yapan davacılar, dava konusu yönetmeliğin 8. maddesinin III/B bendinin teknik öğrenim yapmış olanlardan kamu kuruluşlarında kendi meslekleri ile ilgili olarak "yönettikleri ve Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliğinde belirtilen esaslar dahilinde denetledikleri işlere göre" ifadesiyle 6 ayrı madde halinde müteahhitlik karnesi verilmesi öngörülen kişilere teknik öğrenim yapmış müfettişlerin de dahil edilmeleri gerektiğini öne sürmektedirler. Müteahhitlik karnesi, ilgilinin ihalesine katılabileceği işin grubunu ve keşif bedelinin tavanını gösteren ve bu karneye sahip olan kişilerin yapı, tesis ve onarım işini yapabilecek bilgi ve tecrübeye sahip bulunduğunu kanıtlayan bir belge olması nedeniyle müteahhitlik hizmetlerinin devamını sağlamak için bu belgenin verilmesi gerekmekte ve devlet ihalelerinde ibrazı zorunlu bulunmaktadır. Davalı idareye bu konuda yetki veren 180 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesinde idare yönünden bağlayıcı hükümler yer almadığından idarenin bu konuda idare hukukunun genel prensiplerini göz önünde bulundurmak suretiyle ve takdir hakkını objektif bir biçimde kullanarak düzenleme yoluna gideceği açıktır. Olayda, idare tarafından yukarıda tanımı yapılan böyle bir belgeyi almaya hak kazandıran bilgi ve tecrübe birikiminin ya bizzat müteahhitlik yaparak ya da müteahhitlik için gereken bilgileri eğitimleri sırasında almış teknik elemanlar için, yapılan işleri yöneterek teknik sorumluluğa göre kazanılacağı düşüncesinden hareket edilmiş ve iptali istenen maddenin III/B bendinde, teknik öğrenim yapmış olanlardan, işi yönetenler ve Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliğinde belirtilen esaslar dahilinde denetleyenler için hüküm getirilmiş, müfettişler bu bendin kapsamı dışında bırakılmıştır. 180 sayılı KHK'de Teftiş Kurulu Başkanlığı Danışma ve Denetim birimleri arasında yer almaktadır. Müfettişlerin işlerin yapımı sırasında Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliğinde belirtilen biçimde bir kontrol sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu itibarla, kontrollük hizmetine dayalı bir ek hak tanınmamasında da takdir hakkının hatalı kullanıldığından söz edilmesi olanağı yoktur. Açıklanan nedenle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Danıştay Altıncı Dairesinin 12.3.1996 günlü, E:199571650. K:1996/1088 sayılı kararının bozulması oyuyla, karara karşıyız.