İlk Derece Mahkemesi 1995/816 E. 1997/1 K.

İstemin Özeti: 25.8.1986 günlü 19202-sayı 11 Resmi Gazetede yayımlanan Bağ-Kur Sağlık Sigortası Yardımları Yönetmeliğinin iptali ile aynı yönetmeliğin 21 inci maddesi gerekçe gösterilerek davacıya ödenmemiş olan tedavi gideri karşılığı 5.000.000.- liranın, yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılan dava sonucunda Danıştay Onuncu Dairesince verilen ve davanın, tazminat istemine yönelik kısmının görev, yönetmeliğin 21 nci maddesi hariç diğer maddelerine yönelik kısmının ehliyet yönünden reddine, yönetmeliğin 21 nci maddesinin ise iptaline ilişkin bulunan 28.3.1995 günlü, E:1993/150, K:1995/1427 sayılı kararı davalı idareler temyiz etmekte ve kararın iptal hükmünün bozulmasını istemektedirler. Savunmanın Özeti: Davalı idarelerin temyiz istemlerine davacı cevap vermemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi Suna Türkoğlu'nun Düşüncesi: Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddi ve kararın, temyiz edilen kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir. Danıştay Savcısı Metin Yüksel'in Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49 uncu maddesinin 1'inci fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir. Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddiyle Danıştay Onuncu Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunca gereği görüşüldü: 25.8.1986 günlü 19202 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bağ-Kur Sağlık Sigortası Yardımları Yönetmeliğinin iptali ile aynı yönetmeliğin 21 inci maddesi gerekçe gösterilerek davacıya ödenmemiş olan tedavi gideri karşılığı 5.000.000.Liranın, yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılan dava sonucunda Danıştay Onuncu Dairesince verilen ve davanın, tazminat istemine yönelik kısmının görev, yönetmeliğin 21 nci maddesi hariç diğer maddelerine yönelik kısmının ehliyet yönünden reddine, yönetmeliğin 21 inci maddesinin ise iptaline ilişkin bulunan 28.3.1995 günlü, E:1993/150, K:1995/1427 sayılı kararı, davalı idareler temyiz etmekte ve kararın iptal hükmünün bozulmasını istemektedirler. 1479 sayılı Kanuna 3235 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle eklenen ek madde 18 de "Sağlık sigortası yardımlarının şekil ve şartları, başvurma usul ve esasları, tedavi süresince gerekli ilaç ve iyileştirme vasıtalarının sağlanması ilaç bedeline katılma payı alınmayacak hastalıklar, diş hastalıkları tedavisi, gözlük, işitme cihazı, çeşitli ortez, protez ve benzeri yardımların yapılması ile bunların cins ve evsafı yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almakta olup, bu hükme dayanılarak hazırlanan ve 25.8.1986 günlü 19202 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak, 1.1.1985 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren "Bağ-Kur Sağlık Sigortası Yardımları Yönetmeliği'nde. 30.12.1987, 13.3.1990, 20.7.1990, 28.7.1990 ve 3.6.1992 tarihlerinde değişiklikler yapılmış ve 13.3.1990 günlü. 20460 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklikle, yönetmeliğin 21 inci maddesine "Sağlık yardımlarından faydalananlara gözlük camı ve çerçevesi işitme cihazı, çeşitli ortez ve protez bedelleri için kurumca herhangi bir ödeme yapılmaz, şu kadar ki, ameliyatlarda kullanılması zaruri ve hayati Önemi haiz olmak kaydı ile cinsleri ve vasıfları kurumca belirlenecek ortez ve protez bedellerinin ödenmesine veya doğrudan doğruya teminine Kurumca karar verilebilir." hükmü getirilmiştir. Bağ-Kur'un mali yapısının bozukluğu ve içinde bulunduğu maddi sıkıntı nedeniyle Danıştay Onuncu Dairesince karar verildiği güne değin bu madde çerçevesinde herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı, davalı idarelerce belirtilmektedir. Ülkemizde bulunan üç sosyal güvenlik kurumdan biri olan Bağ-Kur'un en önemli görevlerinden biri de, sigortalıların sağlık yardımlarını karşılamaktır. Nitekim, Sağlık Yardımları Yönetmeliğinin dayanağı olan yasa maddesinde de konuyla ilgili olarak, gözlük, işitme cihazı, çeşitli ortez, protez ve benzeri yardımların yapılmasının yönetmeliğe bırakıldığı ve bunların cins ve evsafının yönetmelikte düzenleneceği hükmü yer almıştır. Danıştay Onuncu Dairesince: bu hükme rağmen ve amacı Bağ-Kur'lulara yapılacak sağlık sigortası yardımlarını düzenlemek olan bir yönetmelikte, sağlık yardımlarından faydalananlara gözlük camı protez bedelleri için kurumca herhangi bir ödemenin yapılmayacağı yolunda bir düzenlemenin yer almasının, ilk önce anılan kurumun kendi mevzuatına ve kuruluş amacına aykırı olduğu; ayrıca pozitif hukukumuzda yer alan mevzuat çerçevesinde diğer sosyal güvenlik kurumlarında kişilere tanınan haklar göz önüne alındığında, sağlık yardımı konusunda Bağ-Kur'a üye olanlar yönünden böyle bir sınırlamanın öngörülmüş olmasının Anayasanın temel ilkelerine de uygun düşmeyeceği; yönetmeliğin 21 inci maddesinin ikinci tümcesi ile bu sınırlamaya bir istisna getirilmiş ve ameliyatlarda kullanılması zaruri ve hayati önemi haiz olmaklaydı ile cinsleri ve vasıfları kurumca belirlenecek ortez ve protez bedellerinin ödenmesi ve teminine kurumca karar verilebileceği belirtilmiş ise de, yönetmeliğin dayanağı maddede sayılan yardımların yapılması ile bunların cins ve evsafının yönetmelikte düzenleneceği açıklandığından, maddenin ikinci tümcesinde de yasaya uygunluk görülmediği; sosyal bir hukuk devletinde kurumun içinde bulunduğu ekonomik sıkıntı neden gösterilerek, bireylerin Anayasanın teminatı altında olan temel haklarının ve bunların en önemlilerinden biri olan sağlık hakkının zedelenmesine izin verilemeyeceği; bu nedenle de davalı idarelerin bu yoldaki beyanlarının, hukuken geçerli bir mazeret olarak kabulüne olanak bulunmadığı gerekçesiyle, Bağ-Kur Sağlık Sigortası Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin iptaline karar verilmiştir. Danıştay Onuncu Dairesince verilen 28.3.1995 günlü, E:1993/150, K:1995-1427 sayılı kararın, davalı idareler tarafından temyiz edilen yönetmeliğin 21 inci maddesinin iptaline ilişkin kısmında usul ve hukuka aykırılık bulunmadığından ve temyiz dilekçelerinde ileri sürülen hususların, kararın temyiz edilen kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine ve Danıştay Onuncu Dairesinin 28.3.1995 günlü, E:1993/150. K.-1995/1427 sayılı kararının temyiz edilen iptal hükmünün onanmasına. 17.1.1997 günü oybirliğiyle karar verildi.