İlk Derece Mahkemesi 1993/83 E. 1994/312 K.

İstemin Özeti : Daha önce davacıya satılmasına karar verilen ... Mahallesi 85 pafta, 1140 adadaki yol fazlasının satışından vazgeçilerek kavşak düzenlemesi ve üst geçit alanına rastlayan davacıya ait 1114 ve 1115 sayılı parsellerle takasına, artan 11 m2 lik kısmının satılmasına ilişkin Belediye encümenin 15.10.1984 gün ve 3135 sayılı kararının iptali istemiyle açılan dava sonucunda Bursa idare Mahkemesinin dava konusu işlemin iptaline ilişkin 10 6.1988 gün E:1988/500, K:1988/473 sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin karar düzeltme aşamasında vermiş olduğu 16.5.1991 günlü E:1990/165, K:1991/1204 sayılı kararı ile bozulmuş ise de; mahkemenin bozmaya uymayarak ilk kararında ısrarı üzerine davalı idare bu kez 19.12.1991 günlü E:1991/527, K:1991/780 sayılı ısrar kararını temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedir. Savunmanın Özeti : Davalı İdarenin temyiz, istemine davacı cevap vermemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi : Nalan Terzi Danıştay Savcısı Yurdanur Şendir'in Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp idare mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir. Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddiyle idare mahkemesi kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunca gereği görüşüldü: Daha önce davacıya satılmasına karar verilen ... Mahallesi 85 pafta. 1140 adadaki yol fazlasının satışından vazgeçilerek yapılacak kavşak düzenlenmesi ve üst geçit alanına rastlayan davacıya ait 1114 ve 1115 sayılı parsellerle takasına, artan 11 m2 lik kısmının satılmasına ilişkin belediye encümeninin 15.10.1984 gün ve 3135 sayılı kararının iptali istemiyle açılan dava sonucunda. Bursa idare Mahkemesinin 10.6.1988 günlü E:1988/500 K:1988/473 sayılı kararı ile dava konusu işlem iptal edilmiştir. İdare mahkemesi kararı, davalı idarenin temyiz istemi üzerine Danıştay Altıncı Dairesince incelenmiş ve karar düzeltme aşamasında verilen 16.5.1991 günlü E:1990/165, K:1991/1204 sayılı kararla, kavşak düzenlemesinin imar planında değişiklik yapılmak suretiyle gerçekleştiği, yeni şekliyle kavşağın davacıya ait 1114 sayılı taşınmazın bir kısmının da kapsadığının anlaşıldığı, bu durumda, belediyeye ait yol fazlalarının davacılara satışına ilişkin işlemin tekamül ettirilip tapuya tescil edilmediği, esasen imar planına uygunluğun belediyece önerilen takas suretiyle de gerçekleştirildiği açık olup, bu haliyle imar planına uygunluğun sağlanması bakımından dava konusu işlemin yasaya uyarlık göstermediği, gerekçesiyle iptal kararı verilmesinde isabet görülmediği kaldı ki, imar planında değişiklik yapılarak kavşak düzenlenmesi gerçekleştirildiği ve bu düzenleme takasa konu 1114 parsel sayılı taşınmazın bir kısmını da kapsadığı, bu bakımdan idarelerin tesis etmiş bulundukları işlemlerini gerekli koşulların varlığı halinde her an geri alabilecekleri yolundaki idare hukuku kuralı karşısında, yol fazlalarının davacılara satışından vazgeçilmesi ve davacılara ait taşınmazlarla takasın önerilmesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesinde bu açıdan da hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle bozuluştur. Bursa. Birinci İdare Mahkemesinin. Danıştay Altıncı Dairesinin bozma kararına uymayarak, ilk kararında ısrarı üzerinde, davalı idare bu kez 19.12.1991 günlü E:1991/527, K:1991/780 sayılı ısrar kararını temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedir. Olay tarihinde yürürlükte olan 6785 sayılı İmar Kanununun 41.Maddesinde "belediyelerin esasen belediye malı olan veya imar ve yol istikamet planlarının tatbiki dolayısıyla istimlakten artan parçalarla, istikameti değiştirilen veya kapanan yol ve meydanlarda hasıl olan sahalardan müstakil inşaata elverişli olmayan parçaları, bitişindeki arsa veya bina sahibine bedel takdiri suretiyle satmak, gayrimenkul sahiplerinin yola giden yerlerden dolayı tahakkuk eden istihkakları ile ve bedel takdiri suretiyle değiştirmek ve komşu gayri menkul sahibi takdir edilen bedelle satınalmaktan imtina ederse, şüyulandırıp sattırmak suretiyle imar planına uygunluğu temin ile vazifelendirilir." hükmüne yer verilmiştir. Bursa 1. İdare Mahkemesince, kanuna göre takasın gerçekleştirilebilmesi için verilecek yol artığının, gayrimenkul sahiplerinin yola giden yerlerden dolayı tahakkuk eden istihkakları karşılığı olması gerektiği, diğer bir ifade ile takasta ancak davacı parselinden yola giden kısmın alınması olanağı bulunduğu, bir an için yeni planda kavşak düzenlenmesinin yapıldığı kabul edilse dahi davacıya ait 1114 ve 1115 parsellerin tamamının yolda kalmadığının açık olduğu, oysa 15.10.1984 günlü encümen kararında belediyenin verdiği yol artıkları karşılığında toplamı 459 m2 olan 1114 ve 1115 sayılı parsellerin tamamını aldığı, kanunda belediyeye tanınan yetkinin yola giden kısımla sınırlı olduğu, her ne kadar davalı idarenin karar düzeltme dilekçesinde öne sürdüğü gibi eksik imar parsellerinin Belediyece satın alınarak yol fazlası yerin katılımı ile tam imar parseli oluşturmayı engelleyen müstakil bir madde yoksa da T.C. Anayasasıyla temel hak olarak korunan mülkiyet hakkının özünde ve 1580 sayılı Kanunla. İmar Kanununda belediyelere verilen yetki ve görevlerin çerçeve ve kapsamında bu engelin zaten konulduğu, belediyelere imar uygulamasında verilen yetkilerin, vatandaşın eksik imar parseline sahip olmak için değil, aksine kamu hizmet alanlarını mülkiyet hakkını korumaya azami ölçüde özen göstererek gerçekleştirebilmek için olduğu bu itibarla yolda kalmayan 1115 sayılı parsel ile 1114 parselin bir kısmının takasa konu edilmesi olanağı bulunmadığı, ayrıca davacıya verilmesi düşünülen 1726, 1727. 1728. 1729 ve 1730 sayılı parçaların toplamı 470 m2 değil 744 m2 tuttuğu, bunlardan 274 m2 alanlı 1730 parsel hesaba katılmadığı takdirde 470 m2 bulunduğu, dolayısıyla 1730 sayılı parselin hem davacıya verilmesi hem de bitişiğindeki 1115 sayılı parselin belediyece alınmasının hesaplama ve uygulamada aksaklık yaratacağı sonuç olarak dava konusu 15.10.1984 günlü encümen kararı, o tarihte yürürlükte olan imar planına, 6785 ve 3194 sayılı İmar Kanunlarına aykırı düştüğü gibi imar planının değiştiği kabul edilse bile bu planla da bağdaşmadığı, bu nedenlerle yol fazlaları olan belediyeye ait parsellerin komşu parsellerden davacıya, ait 1114 ve 1115 sayılı parsellerle takas edilmesinin yerinde görülmediği gerekçesiyle Danıştay Altıncı Dairesinin bozma kararına uyulmadığı belirtilerek, iptale ilişkin kararda ısrar edilmiştir. Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; davalı belediye tarafından uyuşmazlık konusu parsellerin bulunduğu sahada şehir girişi olarak kavşak düzenlemesi yapıldığı ve bu kısma üst geçit yapılması düşünüldüğü gerekçesiyle yol fazlaları olan belediyeye ait parsellerin komşu parsellerden davacıya ait 1114 ve 1115 sayılı parsellerle takas edilmesi yolundaki 15.10.1984 günlü belediye encümen kararının iptali yolundaki işlemde mevzuata aykırı bir yönün bulunmadığı anlaşıldığından, idare mahkemesince verilen ısrar kararı usul ve hukuka uygun görülmüştür. Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin reddine, Bursa 1. idare Mahkemesinin 19.12.1991 günlü E:1991/527, K:1991/780 sayılı kararının onanmasına, 10.6.1994 günü oybirliği ile karar verildi.