İlk Derece Mahkemesi 1990/706 E. 1990/136 K.

İstemin Özeti : ....... Valiliğinin 19.3.1987 günlü 354/10 sayılı işlemi ile bu işlem ekindeki 16.10.1986 günlü raporun iptali istemiyle açılan davanın, idari davaya konu olabilecek işleme karşı açılmadığından bahisle reddine yönelik olarak ....... İdare Mahkemesince verilen 16.11.1987 günlü E:1987/296, K: 1987/513 sayılı karar temyiz incelemesi sonucunda Danıştay Sekizinci Dairesinin 10.10.1989 günlü E:1988/288, K:1989-751 sayılı kararı ile bozulmuş ise de; mahkeme, bozmaya uymayarak ilk kararında ısrar etmiştir. Davacı vekili, ....... İdare Mahkemesinin 30.1.1990 günlü, E:1989-746, K: 1990-72 sayılı ısrar kararının sınırın çizilmemesi zımmındaki işlemin Valilik makamının işlemi olduğu, dava dilekçesinde, Valilik ile Bakanlık arasındaki yazışmaların bir kül olarak düşünüldüğü, Köy Kanunu ve 5442 sayılı Kanuna göre. sınır çizimin Valilikte çözümlenecek bir uyuşmazlık niteliği taşıdığı, iptali istenilen işlemin, tüm yazışmaları kapsadığı, iddialarıyla bozulmasını istemektedir. Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hakimi : S.T. Danıştay Savcısı B.K.'ın Düşüncesi: ....... ili, ....... İlçesi ....... köyü ile aynı il Merkez ....... Köyü arasındaki sınırın yemden çizilmesi istemiyle davacı köy tüzel kişiliğince yapılan başvuru sonucu, İçişleri Bakanlığınca, yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporun bildirimine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davayı, ortada idari davaya konu olabilecek nitelikte bir işlem olmadığından reddeden İdare Mahkemesinin 30.1.1990 gün ve E: 1990-746, K: 1990-72 sayılı ısrar kararının, idarenin, her türlü eylem ve işleminin, yargı yerinin denetiminde bulunduğu, İçişleri Bakanlığı raporunun da bir idari işlem niteliği taşıdığından dava konusu olabileceği ileri sürülerek temyizen incelenmesi istemidir. Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp İdare Mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir. Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin 2577 sayılı Yasanın 49/4 maddesi uyarınca reddi ile İdare Mahkemesinin ısrar kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunca gereği görüşüldü. ....... İli Merkez İlçeye bağlı ....... Köyü ile ....... İlçesine bağlı ....... Köyü arasında 1.12.1972 tarihinde kararname ile çizilen sınırın değiştirilmesine ilişkin davacı ....... Köyü Muhtarlığının 9.5.1986 günlü başvurusu, anlaşmazlığın orman ve su uyuşmazlığı olduğu gerekçesiyle İl Karma Kurulunun 16.10.1986 günlü olumsuz görüşü ve 19.3.1987 günlü ....... Valiliği işlemi ile reddedilmiştir. Başvurunun reddi üzerine, ret işleminin iptali istemiyle açılan davada İdare Mahkemesi, "....... davacı köy muhtarlığı tarafından 18.12.1986 tarihinde iki köy arasındaki sınırın yeniden çizilmesi yolunda yapılan başvuru üzerine, bu konuda işlem tesis etmeye yetkili makam olan İçişleri Bakanlığınca, başvuruya konu istem 12.3.1987 gün ye 420.204/2169-1572 sayılı işlemle zımnen reddedilmiş olup, iş bu davada bu işlemin iptali istenilmediğinden, bu işlemin duyurulmasına dair 19.3.1987 gün ve 354/10 sayılı yazının iptal davasına konu olabilecek nitelikte bir işlem olmaması ve 16.10.1986 günlü İl Karma Kurulu raporunun da kesin ve yürütülür nitelikte işlem tesis etmeye yetkili makamın işlemine dayanak ve esas işlemi hazırlayıcı ön işlem niteliğinde bulunması nedeniyle, davacının sınırın yeniden çizilmesi yolundaki istemin reddine ilişkin işleme yönelik olarak incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır." gerekçesiyle, idari davaya konu olabilecek işleme karşı açılmış bulunmayan davanın reddine karar vermiştir. ....... İdare Mahkemesinin 16.11.1987 günlü E:1987-296, K:1987-513 sayılı bu kararı, temyiz incelemesi sonucunda Danıştay Sekizinci Dairesinin 10.10.1989 günlü E: 1988-288, K: 1989/751 sayılı kararıyla bozulmuştur. ....... İdare Mahkemesinin, bozma kararına uymayarak, idari davaya konu olabilecek işleme karşı açılmış bulunmayan davanın reddi yolundaki ilk kararında ısrar üzerine, davacı köy muhtarlığı bu kez, sınırın çizilmemesi zımmındaki işlemin, Valilik Makamının işlemi olduğu, bu işlemin Valilik ile bakanlık arasındaki tüm yazışmaları kapsar nitelikte bulunduğu, dava dilekçesinde de bu durumun bir bütün olarak ele alındığı ve Köy Kanunu ile 5442 sayılı Kanuna göre sınır çiziminin Valilikte çözümlenecek bir husus olarak düzenlediği iddialarıyla, 30.1.1990 günlü, E: 1989-746, K: 1990/sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir. Dava ve işlem dosyasının incelenmesinden; davacı ....... Köyü Muhtarlığının 9.5.1986 günlü dilekçesi ile ....... Valiliğine başvurarak, köyleri ile ....... Köyü arasındaki sınırın yeniden belirlenmesini istediği, ....... Valiliğinin bu başvuru üzerine 16.6.1986 günlü yazı ile durumu ....... Kaymakamlığına bildirdiği ve yeniden sınır çizimine gerek olup olmadığı hususunun incelenmesini istediği, 1.7.1986 tarihinde, Kaymakamlıkça oluşturulan üç kişilik kurulun incelenmesi sonucunda sınır çizilmesine gerek görüldüğü ve 7.7.1986 günlü yazı ile Valiliğe bildirildiği, 22.7.1986 tarihinde Valiliğin, İçişleri Bakanlığından görüş istediği; 4.8.1986 tarihinde, İçişleri Bakanlığının, 1972 tarihli sınırın uygulama imkanı olup olmadığının araştırılmasını ve yoksa, başvurunun ilgili Yönetmeliğe göre incelenmesini Valilikten istediği, bu yazı üzerine İl Karma Kurulunun inceleme yaptığı ve 16.10.1986 günlü rapor ile uyuşmazlığın sınır değil orman ve su uyuşmazlığı niteliğinde olduğu bu nedenle de Yönetmeliğin 8 inci maddesinin (c) bendi kapsamına girdiğinin belirlenmesi üzerine Valilikçe, 1.12.1986 günlü yazı ile sınır çizimine gerek görülmediği anlaşılmaktadır. Daha sonra davacı köy muhtarlığının 18.12.1986 tarihinde İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğüne başvurması üzerine de, Bakanlığın, 5.1.1987 günlü yazısı ile Valilikten, 1.12.1986 günlü yazı ilgi gösterilerek başvurunun incelenmesini istediği, Valiliğin, Yönetmeliğin 8/C maddesine göre yeniden sınır çizimine gerek olmadığına ilişkin 26.1.1987 günlü cevabi yazısının, 12.3.1987 günlü İçişleri Bakanlığı işlemi ile uygun görüldüğü ve durumun ....... Köyü Muhtarlığına bildirilmesinin istendiği, Valilikçe 19.3.1987 günlü yazı ile İçişleri Bakanlığının 12.3.1987 günlü yazısından da söz edilerek davacıya sonucun bildirildiği yine işlem dosyasındaki belgelerden anlaşılmaktadır. Davacı, bütün bu yazışmaların sonucunda, yeniden sınır çizilmesi hakkındaki başvurusunun, uyuşmazlığın orman ve su uyuşmazlığı niteliğinde olduğu gerekçesiyle reddi yolundaki işlemin yargısal denetimi için dava açmıştır. İdarenin her türlü işlem ve eylemlerinin, dava açılması halinde hukuka uygunluğun araştırılması ve denetlenmesi yargının görevidir. Sınır, Mülki Ayrılma-Birleşme ve Köy Kurulması-Kaldırılmasına İlişkin Yönetmeliğin 9 ve 10 uncu maddeleri uyarınca Kaymakamlıklara ve doğrudan Bakanlığa yapılan başvuruların, 8 inci maddeye göre işlem yapılmak üzere iline gönderilmesi gerekmektedir. Yönetmeliğin 8 inci maddesinde ise, 5442 sayılı İl İdaresi Kanuna göre çözümlenmesi gereken bir sınır anlaşmazlığı valiliğe bildirildiğinde, anlaşmazlığın gerçek nedenlerinin orman, mera ve yaylaktan yararlanma veya su anlaşmazlığı niteliğinde olduğu anlaşıldığında, Kanunun 5442 sayılı Yasa kapsamı dışında olduğu ve sözü edilen konulara ilişkin Yasalara göre işlem yapılması gerektiği taraflara duyurulur, hükmü yer almaktadır. Yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, davacı köy muhtarlığının başvurusu üzerine, Yönetmelik uyarınca incelemelerin yapıldığı, sonuçta, Yönetmeliğin 8 inci maddesinin C bendi hükmüne dayanılarak başvurunun reddedildiği ve Valilikçe tesis edilen bu işlemin kesin ve yürütülmesi gerekli nitelikte bir işlem olup; dava açılması halinde yargı yerince hukuka uygunluk denetiminin yapılacağı açıktır. Bu durumda da, Danıştay Sekizinci Dairesinin 10.10.1989 günlü E: 1988-288, K: 1989-751 sayılı bozma kararında belirtildiği üzere, sınır uyuşmazlıklarında iki köy arasındaki mevcut sınırın değiştirilmesini gerektiren nedenlerin bulunup bulunmadığının, eski sınırın gereksinimlere yeterlilik durumunun, anlaşmazlığın özünün mera orman ya da su anlaşmazlığı olup olmadığının, sınır çizilecek idari birimlerin karşılaştırmalı sosyal, ekonomik ve coğrafi durumlarının incelenmesi suretiyle bu konudaki idari işlemlerin hukuka uygunluğun açılan dava sırasında denetlenmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, teniyiz isteminin kabulü ile ....... İdare Mahkemesinin 30.1.1990 günlü E: 1989-746, K: 1990-72 sayılı kararının bozulmasına ve dosyanın anılan mahkemeye gönderilmesine 19.10.1990 günü oyçokluğuyla karar verildi. KARŞI OY İdare ve Vergi Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yoluyla incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 49 maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır. ....... İdare Mahkemesince verilen 30.1.1990 günlü E: 1989-746, K: 1990-72 sayılı kararın dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, bozulmasını gerektiren başka bir neden de bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve anılan kararın onanması oyu ile karara karşıyız.