İlk Derece Mahkemesi 1989/102 E. 1990/88 K.

Davacı : .................... Davalılar : 1- Başbakanlık 2- Maliye ve Gümrük Bakanlığı İstemin Özeti : Urfa-Ceylanpınar Tarım Meslek Lisesi Konya Selçuk Eğitim Enstitüsü Sosyal Bilgiler Bölümü ve Gazi Üniversitesi iktisadi ve idari Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü mezunu olan davacı tarafından, yüksek okul mezunlarına ödenen oranda özel hizmet tazminatı verilmesini engelleyen 28.12.988 günlü 88/13647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının II sayılı Cetvelinin (C) Teknik Hizmetler Bölümünün (B) bendi ile kendisine noksan ödeme yapılmasına ilişkin uygulamanın; Teknik Hizmetler Sınıfında, ziraat teknisyeni olarak görev yaptığı, 657 sayılı Kanunun 213 üncü maddesinden sonra gelen zam ve tazminatlarla ilgili Ek Maddesi uyarınca özel hizmet tazminatını yüksek okul mezunu olarak alması gerektiği halde, 88/13647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının dava konusu bölümünde mesleki teknik öğrenim görmemiş yüksek okul mezunlarına yer verilmemesi nedeniyle, lise dengi mesleki öğrenim veren okul mezunları için öngörülen oranda özel hizmet tazminatı ödendiği belirtilerek, iptali ve noksan ödenen özel hizmet tazminatı farklarının yasal faizi ile birlikte tahsili istenilmektedir. Davalı Başbakanlık Savunmasının Özeti: 657 sayılı Kanunun 213 üncü maddesinden sonra gelen ek maddesinde devlet memurlarına görevlerinin yetki, sorumluluk ve nitelikleri esas alınarak belirlenecek miktarda özel hizmet tazminatı ödeneceğinin hükme bağlandığı aynı maddenin (a) bendinde özel hizmet tazminatı oranlarının üst sınırlarının belirlendiği, kurumların teknik hizmetler sınıfına atanabilmek için, 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin II nci bendinde sayılan unvanların mesleki öğrenim sonucunda kazanılması gerektiği, yan ödeme kararnamesinde yapılan düzenlemenin bu hükme paralel olduğu, zam ve tazminatlarla ilgili ek maddenin, 36 ncı madde ile birlikte düşünülmesi gerektiği; davacının sonradan bitirdiği yüksek okulun, öğrenim seviyesini değiştirmekle beraber sosyal nitelikli olması ve 36 ncı maddenin II nci bendinde sayılan unvanları kazandırıcı bulunmaması sebebiyle, Teknik hizmetler sınıfında yüksek öğrenimli olarak kabulünün mümkün olmadığı ve kararname iptalini davacıya bir yarar sağlamayacağı belirtilerek davanın reddi savunulmaktadır. 'Davalı Maliye ve Gümrük Bakanlığının Savunmasının Özeti: Başbakanlık savunmasında yazılan hususlar benimsenerek davanın reddi savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hakimi: Suna Türkoğlu Danıştay Savcısı Hikmet Yaşar.'ın Düşüncesi: Gazi Üniversitesi iktisadi ve Ticari Bilimler Fakültesi kamu yönetimi bölümü mezunu olup Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı Zile ilçe Müdürlüğünde Ziraat Teknisyeni olarak görev yapan davacı, özel hizmet tazminatının yüksekokul mezunlarına ödenenler gibi olmayıp lise dengi mesleki teknik okul mezunlarına ödenenler gibi ödendiğini bu şekildeki uygulamanın mağduriyetine yol açtığını, 657 sayılı Kanunda özel hizmet tazminatına müstahak olma bakımından yüksekokul mezunları ile mesleki teknik yüksekokul mezunları arasında ayırım yapılmadığını ileri sürerek özel hizmet tazminatını dört yıl ve daha uzun süreli mesleki teknik yükseköğrenim görenler gibi ödenmesini, bunun için dava konusu işlem ile dayanağım teşkil eden 31.12.1988 gün ve 1988/13647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının II sayılı cetvelinin (C) Bölümünün (B) bendi hükmünün iptali ile noksan ödenen özel hizmet tazminatı farklarının tahsiline karar verilmesini istemektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun" 213 üncü maddesinden sonra gelen "zam ve tazminatlar" başlıklı değişik ek maddesinde; Kurumların teknik... hizmetleri sınıfına dahil kadrolarına atanmış olanlardan lise dengi mesleki öğrenim veren okul mezunları için (%30-%34) dört yıldan az süreli yükseköğrenim veren okul mezunları için (%36-%41) dört yıl ve daha uzun süreli yükseköğrenim veren okul mezunları için (%42-%48)'e kadar Bakanlar Kurulunca belirlenecek esas ve ölçüler dahilinde ayrıca özel hizmet tazminatı ödeneceği hükme bağlanmıştır. Bu hüküm ile lise dengi öğrenim veren okul mezunları için hem kadrolarının teknik hizmetler sınıfında yer alması hem de mesleki öğrenim görme koşulu getirilmesine rağmen yüksekokul mezunları için sadece kadrolarının teknik hizmetler sınıfında yer alması yeterli görülmüştür. Bu hükmün verdiği yetkiye istinaden yürürlüğe konulan 1988/13647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile sadece verilecek özel hizmet tazminatının esas ve ölçüleri belirleneceği halde karara ekli II sayılı cetvelin (C) bölümünün (B) kısmında "Unvanları (A) kısmında sayılmayan 4 yıllık yükseköğrenimlilerle en az 3 yıllık yüksekokul mezunları ve maddede unvanları sayılan en az iki yıllık yükseköğrenim görmüş olanlar için bitirilen okulun "Mesleki teknik" yüksekokul olması koşulu getirilerek 657 sayılı Kanunda yer almayan bir sınırlamaya yer verilmiştir. Bu düzenleme 657 sayılı Kanunun zam ve tazminatlarla ilgili ek maddesine aykırı olduğundan kararnamede yer alan "mesleki teknik" ibaresi ile noksan ödemeye ilişkin İdare işleminin iptali gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay idari Dava Daireleri Genel Kurulunca duruşma için önceden taraflara tebliğ edilmiş bulunan 23.2.1990 günü, davacının gelmediği, davalı Başbakanlığı temsilen Hukuk Müşaviri Mehmet Yılmazcan ile davalı Maliye ve Gümrük Bakanlığını temsilen Hazine Avukatı Cemile İrdem'in geldikleri, Danıştay Savcısının da hazır bulunduğu görülerek yapılan açık duruşmada, davalı İdarelerin temsilcileri dinlenildikten, Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan ve İdare temsilcilerine bir kez daha söz hakkı tanıdıktan sonra duruşma tamamlandı; dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü. Dava, 31.12.1988 günlü 20036 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile aynı Kanunun Ek Geçici 9 uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara 1989 Mali Yılında hangi görevler için ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve mali sorumluluk tazminatı ile özel hizmet tazminatı verileceğini belirleyen "Karar" ve "Cetvelleri" yürürlüğe koyan 28.12.1988 günlü 88/13647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli II sayılı Cetvelin "C Teknik Hizmetler" bölümünün (B) bendinin dört yıllık yüksek okul mezunlarına, bu bölümden ödeme yapılabilmesi için bitirdikleri okulun mesleki teknik yüksek okul olması koşulunu arayan hükmünün ve bu hüküm uyarınca kendisine yüksek okul mezunlarına ödenen oranda değil lise dengi mesleki öğrenim görenlere ödenen oranda özel hizmet tazminatı ödenmesi yolundaki uygulamanın iptali ile özel hizmet tazminatı farklarının faizi ile birlikte tahsili istemiyle açılmıştır. Dava dosyasının incelenmesinden; Davacının Urfa-Ceylanpınar Tarım Meslek Lisesi mezuniyetinden itibaren, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı bünyesinde Ziraat Teknisyeni olarak görev yaptığı daha sonra 1979-1980 öğretim Yılında Konya-Selçuk Eğitim Enstitüsü Sosyal Bilgiler Bölümünü ve 1985-1986 öğretim Yılında Gazi Üniversitesi iktisadi ve idari Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümünü bitirdiği, halen Teknik Hizmetler Sınıfında Ziraat Teknisyeni olarak görev yaptığı, lise dengi mesleki öğrenim görenlere ödenen oranda özel hizmet tazminatı aldığı ve dört yıllık yüksek okul mezunu olarak Yan ödeme Kararnamesinin (C) Bölümü (B) bendinden ödeme yapılması istemiyle bu davayı açtığı anlaşılmaktadır. Dava konusu 88/13647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Özel Hizmet Tazminatı ile ilgili II sayılı Cetvelinin C "Teknik Hizmetler" Bölümünün (B) bendinde "Unvanları (A)'da sayılmayan mesleki teknik yüksek öğrenimlilerle en az 3 yıllık mesleki teknik yüksek öğrenim görenler ve en az 2 yıllık mesleki teknik yüksek öğrenim görmüş tekniker ve tütün eksperleri"ne çalıştıkları yerler dikkate alınarak uygulanacak özel hizmet tazminatı oranları belirlenmiştir. Maddede sayılanlar arasında 3 ve 4 yılık yüksekokul mezunları için, mezuniyetleri yönünden bir ayrım yapılmamış, yalnızca bu durumda olanlara, çalıştıkları yerler itibariyle farklı oranlarda özel hizmet tazminatı ödenmesi öngörülmüştür. Kendisine, (C) Bölümü (B) bendine göre ödeme yapılmasını isteyen ve bu nedenle (B) bendi hükmünün iptali istemiyle dava açan davacıya, (B) bendindeki "Unvanları (A)'da sayılmayan mesleki teknik yüksek öğrenimlilerle, en az 3 yıllık meslek teknik yükseköğrenim görenler" cümlesinde yer alan "mesleki teknik" ibaresi nedeniyle bu bölümünden ödeme yapılmadığı anlaşılmaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 213 üncü maddesinden sonra gelen "Zam ve Tazminatlar" başlıklı değişik Ek Maddesinin 7 inci fıkrasının (A) bendinde; Kurumların Teknik Hizmetler sınıfına dahil kadrolarına atanmış olanlardan, lise dengi mesleki Öğrenim veren okul mezunları, dört yıldan az süreli yükseköğrenim veren okul mezunları ve dört yıl ve daha uzun süreli yükseköğrenim veren okul mezunları için ayrı ayrı üst sınırları belirlenen oranlara kadar, Bakanlar Kurulunca belirlenecek esas ve ölçüler dahilinde özel hizmet tazminatı ödeneceği hükme bağlanmıştır. Bu hüküm ile, lise dengi öğrenim veren okul mezunları için, hem kadrolarının Teknik Hizmetler Sınıfında yer alması hem de mesleki öğrenim görme koşulu getirilmiş olmasına rağmen, yüksek okul mezunları için, kadrolarının Teknik Hizmetler Sınıfında yer alması koşulu yeterli görülmüş ve bitirdikleri yüksekokulun süresine göre uygulanacak tazminat oranlarının üst sınırları gösterilmiştir. Bakanlar Kurulu, yasal sınırlar içerisinde kalmak koşuluyla belirleyeceği esas ve ölçüler dahilinde, ödenecek özel hizmet tazminatı oranlarını saptamaktadır. Bu kapsamda olmak üzere de, devlet memurlarının yetki, sorumluluk ve niteliklerini esas alarak, çalıştıkları yerler ve öğrenim süreleri itibariyle ödenecek özel hizmet tazminatının oranları, Yan Ödeme Kararnamesinin II sayılı Cetvelinde belirlenmiştir. Ancak dava konusu düzenlemenin incelenmesinden; 88/13647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının II sayılı Cetvelinin "C Teknik Hizmetler" bölümünün (B) bendinin, kadrosu Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan ve kadro görevini fiilen ifa eden yüksekokul mezunları için, 657 sayılı Kanunun öngörmediği bir sınırlama getirdiği ve üç ve dört yıllık yükseköğrenim görenlerin bitirdikleri okulun mesleki teknik yüksek okul olması koşulunu aradığı anlaşılmaktadır. Davalı İdareler bu durumu, 657 sayılı Kanunun değişik 36 ncı maddesinin II işaretli "Teknik Hizmetler Sınıfı" bölümü ile açıklamakta ve zam ve tazminatlarla ilgili Ek Madde ile 36 ncı maddeyi paralel yorumlamakta iseler de; esasen bu paralellik Yan Ödeme Kararnamesinin II sayılı Cetvelinin (C) bölümü (A) bendinde sağlanmış ve 36 ncı maddede sayılan unvanlara. Kararnamenin (A) bendinde ayrıca yer verilmiştir. Kararnamenin (C) bölümü (B) bendinde ise, 657 sayılı Kanunun Zam ve Tazminatlarla ilgili ek maddesinin getirdiği hüküm uyarınca, Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan kadrolarda, meslekleri ile ilgili görevleri fiilen ifa eden yüksek öğrenimlilere uygulanacak özel hizmet tazminatı oranları belirlenmiştir. Bu belirlemede, 657 sayılı Kanunun öngörmediği bir sınırlamayla, bitirilen yüksekokulun mesleki teknik yüksekokul olması koşulunun getirilmesi, 657 sayılı Kanuna uygun bir düzenleme değildir. Nitekim, 23.12.1986 günlü 86/11337 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının, aynı biçimde düzenleme getiren II sayılı Cetvelinin (C) Bölümü (B) bendindeki "en az üç yıllık mesleki teknik öğrenim görenler" cümlesinde yer alan "mesleki teknik" ibaresi de Danıştay idari Dava Daireleri Genel Kurulunun 14.10.1988 günlü E: 1987/41, K: 1988/45 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir. Ayrıca yüksek okul mezunu olmasına rağmen davacıya bitirdiği yüksekokulun mesleki teknik yüksekokul olmadığı gerekçesiyle ve kararnamede yer alan "mesleki teknik" ibaresine dayanılarak yüksekokul mezunlarına ödenen oranda değil, lise dengi mesleki öğrenim veren okul mezunlarına ödenen oranda özel hizmet tazminatı verilmesi yolundaki uygulama işleminin de, 657 sayılı Kanuna uygun olmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle 28.12.1988 günlü 88/13647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının özel hizmet tazminatı ile ilgili II sayılı cetvelinin "C Teknik Hizmetler" bölümünün (B) bendinin "Unvanları, (A)'da sayılmayan mesleki teknik yüksek öğrenimlilerle en az üç yıllık mesleki teknik yükseköğrenim görenler" cümlesinde yer alan "mesleki teknik" ibarelerinin iptaline oyçokluğuyla; Kararname hükmümün iptali sonucunda davacıya lise dengi mesleki öğrenim veren okul mezunlarına ödenen oranda özel hizmet tazminatı ödenmesi yolundaki uygulama dayanaksız kaldığından ve kendisine çalıştığı yer dikkate alınarak, Kararnamenin (C) bölümü (B) bendine göre yüksekokul mezunu olarak ödeme yapılması gerektiğinden, uygulama işleminin iptaline ve açıklanan duruma göre 1989 yılı için hesaplanacak özel hizmet tazminatı farklarının davanın açıldığı 15.3.1989 tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, 23.2.1990 günü oybirliğiyle karar verildi. KARŞI OY İlgililerin, teknik hizmetler bölümünde öngörülen tazminatlardan yararlanabilmeleri için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36/11 maddesi hükmü uyarınca mesleki teknik eğitim görmüş ve teknik hizmetler sınıfına dahil kadrolara atanmış bulunmaları ve meslekleri ile ilgili görevleri fiilen yapmaları gerekmektedir. Dava konusu edilen kararname hükmü ile de 657 sayılı Kanunun, yukarıda sözü edilen 36/11 maddesine uygun düzenleme getirilmiş ve bitirilen yüksekokulun mesleki teknik eğitim veren okul olması koşulu aranmıştır. Kanuna uygun olan Kararname hükmüne karşı açılan davanın reddi oyuyla, Kararın, Kararname hükmünün iptaline ilişkin kısmına karşıyız.