1996/245 E. 1998/531 K.

Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : Başbakanlık Karşı Taraf (Davacı) : ... İnşaat ve Mühendislik A.Ş. Vekili:.Av… …. İstemin Özeti: Danıştay Onuncu Dairesince verilen ve dava konusu Bakanlar Kurulu Kararının davacı şirkete ait kısmının iptaline ilişkin bulunan 26.9.1995 günlü E:1994/690, K:1995/3805 sayılı kararı, davalı idare temyiz etmektedir. Savunmanın Özeti: Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hakimi Nalan Terzi'nin Düşüncesi : Davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. Danıştay Savcısı Öcal Beningtan'ın Düşüncesi : Dosyanın incelenmesinden 10.2.1994 tarihinde teşmil kararının iptali istemi ile dava açıldığı, davalı idarenin 1.4.1994 tarihli savunmasında mevcut toplu sözleşmenin yasal akıbeti hakkında somut bilgi verilmediği 26.5.1994 tarihinde verilen ikinci cevapta ve dava sonuna kadar bu hususa değinilmediği bu durumda Danıştay 10'uncu Dairesince 26.9.1995 tarihinde işlemin iptaline karar verildiği, davalı idarenin 15 Ocak 1996 tarihli temyiz dilekçesinde mevcut olan toplu iş sözleşmesinin mahalli iş mahkemesince 13.10.1994 tarihinde hükümsüzlüğüne karar verildiği, bu kararın Yargıtay'ca 23.1.1995 tarihinde onandığının belirtildiği anlaşılmıştır. 2822 sayılı "Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu'nun 11. nci maddesinde"...işkolunun toplu iş sözleşmesi bulunmayan diğer işyerlerine veya bir kısmına teşmil edilebilir..."hükmü 16 nci maddesinde yetkisiz organlarca yapılan toplu iş sözleşmeleri hakkında hüküm getirilmiştir. Davalı idare hernekadar 10.2.1994 tarihinde açılıp, 26.9.1995 tarihinde sonuçların idari dava sırasında mevcut toplu iş sözleşmesinin 13.10.1994 tarihinde mahalli mahkemece hükümsüz sayıldığının ve bu kararın 23.1.1995 tarihinde Yargıtay'ca onandığını idari mahkemeye bildirmemişse de bu hususun temyiz dilekçesinde belirtilmesi ile dava yeni bir yola girmektedir. Bu durumda idari yargıda davanın karara bağlandığı 26.9.1995 tarihten önce 23.1.1995 tarihli Yargıtay ilamı ile mevcut olduğu ileri sürülen toplu iş sözleşmesi hükümsüz kaldığından davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Danıştay 10 ncu Dairesinin 26.9.1995 tarih ve E:1994/690 K:1995/3805 sayılı kararının bozulması gerektiği düşünüldü. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Genel kurulunca gereği görüşüldü: ... Sendikası ile Türkiye İnşaat ve Tesisat Müteahhitleri İşveren Sendikası arasında STFA İnşaat Anonim Şirketi için inşaat işkolunda aktedilen toplu iş sözleşmesinin aynı iş kolunda faaliyette bulunan ... İnşaat ve Mühendislik A.Ş. ile ... İnşaat A.Ş.'ne ait işyerlerine de teşmiline ilişkin 28.10.1993 tarih ve 93/4980 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının iptali istemiyle açılan dava sonucunda Danıştay Onuncu Dairesince verilen ve dava konusu 93/4980 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının davacı şirket ile ilgili kısmının iptaline ilişkin bulunan 26.9.1995 günlü E:1994/690 K:1995/3805 sayılı kararı, davalı idare temyiz etmektedir. Danıştay Onuncu Dairesince, bir işkolunda belirtilen koşullara sahip bir sendika tarafından yapılmış olan toplu iş sözleşmesinin o işkolundaki diğer işyerlerine veya bir kısmına teşmil edilebilmesi için diğer koşulların yanında bu işyerlerinde yapılmış bulunan bir toplu iş sözleşmesinin bulunmaması gerektiği, yapılmış olan bir toplu iş sözleşmesinin yetkisiz sendikaca yapıldığı ve bu nedenle hükümsüzlüğü hususunun ise ancak açılacak dava sonucu iş mahkemesinin vereceği bir kararla saptanabileceği, teşmil kararı kapsamına alınan ... İnşaat ve Mühendislik A.Ş. nin ... Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi işyeri için işveren sendikası ile .. . sendikası arasında 15.4.1991 tarihinde imzalanan ve 1.7.1993 - 31.6.1995 dönemini kapsayan üç yıl süreli toplu iş sözleşmesi bulunduğu ve bu toplu iş sözleşmesinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişlerince de saptandığı anlaşıldığından, toplu iş sözleşmesi bulunan ve uygulanmakta olan işyerine yönelik teşmil kararında, yasanın aktarılan hükümleri karşısında hukuka uyarlık bulunmadığı ayrıca, davalı idarenin savunmasında yeralan davacı sendikanın yetkisiz olduğu, bu nedenle imzalanan toplu iş sözleşmesinin hükümsüz olduğu iddiasının ise 2822 sayılı Yasanın 16. maddesi gereğince, görevli mahkemelerce saptanabilecek bir husus olduğundan, bu davada incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu 28.10.1993 tarih ve 93/4980 sayılı teşmile ilişkin Bakanlar Kurulu Kararının davacı şirkete ait kısmının iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır. 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Yasasının 11. maddesinde, üyelerinin sayısı bağlı olduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde onunu temsil eden işçi sendikalarından en çok üyeye sahip olan sendikanın yapmış olduğu bir toplu iş sözleşmesini Bakanlar Kurulunun, o işkolunda işçi veya işveren sendikaları veya ilgili işverenlerden birinin veya Çalışma Bakanının istemi üzerine Yüksek Hakem Kurulunun görüşünü aldıktan sonra tamamen veya kısmen veya zorunlu değişiklikleri yaparak o işkolunun toplu iş sözleşmesi bulunmayan diğer işyerlerine veya bir kısmına teşmil edebileceği aynı Yasanın 3. maddesinde de bir işyerinde aynı dönem için birden fazla toplu iş sözleşmesi yapılamayacağı ve uygulanamayacağı hükme bağlanmıştır. Aynı yasanın 16. maddesinde ise yetki belgesi alınmadan yapılan bir toplu iş sözleşmesinde taraflardan birinin veya ikisinin yetkili olmadığı ve bu sebeple sözleşmenin hükümsüzlüğünün Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca durumun tespitinden itibaren 45 gün içinde ilgililerce veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca dava yolu ile ileri sürülebileceği buralı yer almıştır. Davacı ... İnşaat ve Mühendislik A.Ş. ile ... ... Sendikası arasında ... Üniversitesi İnşaatı işyeri için imzalanan 1.7.1993-30.6.1995 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin ... İş Mahkemesinin 13.10.1994 günlü E:1994/97, K:1994/232 sayılı kararıyla hükümsüzlüğüne karar verildiği ve bu kararın Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 23.1.1995 günlü E:1995/146, K:1995/706 sayılı ilam ile onandığının anlaşılması karşısında ... İnşaat ve Mühendislik A.Ş. ile ... - ... Sendikası arasında yasal olarak aktedilmiş bir toplu iş sözleşmesi bulunmadığından. Bakanlar Kurulunca tesis edilen teşmil işleminde 2822 sayılı Kanunun yukarıya alınan 11. maddesindeki hükme aykırılık bulunmamaktadır. Bu nedenle Bakanlar Kurulunun teşmil kararının Resmi Gazete'de yayınlanması üzerine. ... ... Sendikası tarafından söz konusu kararın iptali konusunda dava açılması üzerine varlığı ortaya çıkan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının bilgisi dışında 2822 sayılı Kanunun 12. maddesine aykırı olarak ehliyetsiz bir sendika tarafından işverenle imzalanan, daha sonra dava yolu ile iptal edilmiş bulunan dolayısıyla yasal olmayan bir toplu iş sözleşmesinin kararın yayınlandığı tarihte varlığı kabul edilerek teşmil kararının ... İnşaat ve Mühendislik A.Ş. ile ilgili bölümünün iptal edilmesinde mevzuata uyarlık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 26.9.1997 günlü E;1994/690, K:1997/3805 sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49 uncu maddesinin 1 nci fıkrasının (b) bendi uyarınca bozulmasına, 13.11.1998 günü oybirliği ile karar verildi.