Bölge Adliye Mahkemesi 2022/2467 E. 2026/366 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

40. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

DOSYA NO: 2022/2467

KARAR NO: 2026/366

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ: 21/06/2022

NUMARASI : 2017/635 (E) - 2022/555 (K)

DAVANIN KONUSU: Maddi Tazminat

KARAR TARİHİ: 25/03/2026

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesiyle sigortalı, dava dışı ...'nın idaresindeki ... plakalı aracın 09/08/2016 tarihinde tek taraflı trafik kazasına karışması sonucu araçta yolcu olarak bulunan davacı ...'nin yaralandığı, eşi ...'nin ise vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 450 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 450 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100 TL bakıcı gideri ile 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte; diğer davacılar için ayrı ayrı 100 TL olmak üzere toplam 1.000 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 20/09/2019 tarihli bedel belirleme dilekçesiyle müvekkili ... için 94.843,86 TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, 72.019,77 TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere toplam 166.863,63 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte tahsilini talep etmiş; 27/04/2021 tarihli ıslah dilekçesiyle ... için geçici iş göremezlik tazminatı talebini 10.998,28 TL, sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 130.654,27 TL, bakıcı gideri talebini 11.829,15 TL, destekten yoksun kalma tazminatı talebini 98.066,81 TL'ye yükselterek toplam 251.548,51 TL maddi tazminatın 09/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılar ve müteveffanın müterafik kusurunun değerlendirilmesi ve taşımanın hatır için olup olmadığının araştırılması gerektiğini belirterek her halde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince; "1-Davacı ...'nin açtığı maddi tazminat davasının dava ve talep arttırım dilekçeleri doğrultusunda kısmen kabulü ile 122.506,48 TL sürekli iş göremezlik, 10.998,28 TL geçici iş göremezlik, 3.294 TL bakıcı gideri ve 98.066,81 TL destekten yoksun kalma zararı olmak üzere toplam 234.865,57 TL'nin 05/06/2017 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Diğer davacılar ..., müteveffa ... mirasçıları ..., ..., ... ve ..., ...'nin açtığı maddi tazminat davasının reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili dilekçesinde özetle; dava konusu olayda hatır taşıması mevcut olmasına rağmen hatır taşıması indirimi yapılmaksızın hüküm tesis edildiğini, mahkemece hatalı bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulduğunu, itirazlarının dikkate alınmadığını, bilirkişinin müteveffa ...'nin emekli maaşını esas alarak tazminat hesaplaması yaptığını, ancak yerleşik içtihatlar gereği emekli maaşının hesaba esas alınamayacağını, davaya dayanak poliçenin 01/06/2015 tarihinde değişen yeni genel şartlara tabi olduğunu, işbu poliçenin genel şartlarında tedavi gideri teminatından ödenen tüm tazminatların ...'ye devredildiğini, geçici iş göremezlik zararının da tedavi gideri teminatından karşılanmakta iken bu teminatın tamamen devre dışı bırakıldığını, yine geçici iş göremezlik zararının kapsama giren teminat türleri içerisinde sayılmadığını, dolayısıyla geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca davacı ...'nin ...'den geçici iş göremezliğe ilişkin herhangi bir ödeme alıp almadığının sorulmadığını, ... tarafından davacıya ödeme yapılmış olması halinde davacı tarafın sebepsiz zenginleşmiş olacağını, davacı tarafın müterafik kusurunun olup olmadığının araştırılmadığını, müteveffa ...'nin vefatı nedeniyle yalnızca ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığını, müteveffanın anne veya babasının hayatta olup olmadığının araştırılmadığını, yine müteveffanın destek yaşını geçmemiş çocuğu bulunup bulunmadığının sorgulanmadığını, destek zararının davacının gelecekte mahrum kalacağı gelire ilişkin olduğunu, bu halde gelecekte doğacak müstakbel bir zarar için bugün faize hükmedilmesinin faizin ruhuna aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı ...'nin istinaf aşamasında 29/06/2025 tarihinde vefat ettiği anlaşılmakla, Dairemizce adı geçen davacının mirasçılarının davaya dahil edilmesini sağlamak üzere duruşma açılmış, davacılar vekili davalı tarafın istinaf başvurusunun reddi ile davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

HMK'nin 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda:

Dava, davalı nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu araç içerisinde yolcu olarak bulunan davacı ...'nin yaralanması nedeniyle geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri tazminatı; aynı araçta yolcu olarak bulunan davacıların yakını (...'un eşi, bir kısım davacıların babası, bir kısım davacıların dedesi) ...'nin ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince hükme esas alınan 12/04/2022 tarihli aktüer bilirkişi ek raporunda; Adli Tıp Kurumu 2.Adli Tıp İhtisas Kurulunun 27/10/2021 tarihli raporu uyarınca kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre tüm vücut engellilik oranı %36, iyileşme süresi kaza tarihinden itibaren 9 ay olarak ve iyileşme süresi içinde 2 ay başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceği belirlenen davacı ...’nin, ...yaşam tablosu kullanılarak progresif rant yöntemine göre ve davacı ...'un gelirinin asgari ücret düzeyinde olduğu kabul edilerek 2022 yılı asgari ücreti gözetilerek geçici işgöremezlik zararının 10.998,28 TL, sürekli işgöremezlik zararının 122.506,48 TL, 2 aylık bakıcı giderinin 3.294 TL ve eşi ...'nin ölümü nedeniyle (destekten yoksunluk süresi ölen eşinin bakiye yaşam süresi ile sınırlı olarak 8 yıl ve asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak) destekten yoksun kalma zararının 124.606,24 TL olduğu tespit edilmiştir.

25/02/2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6111 sayılı Kanun ile değişik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 98. maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluğun ...'ya geçmesine karşın belgeye dayanmayan tedavi giderlerinden (geçici iş göremezlik, bakıcı gideri, tedavi yol gideri vb.) zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesini düzenleyen sigorta şirketi ile araç işleteni ve sürücüsünün sorumluluğu devam ettiğinden davalı sigorta şirketinin geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadıklarına ilişkin istinaf itirazı yerinde değildir. Ev hanımı olan davacı ... için %100 maluliyet döneminde geçici iş göremezlik tazminatı hesaplanmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Desteğin nüfus kaydının incelenmesinde anne ve babasının destekten önce öldüğü ayrıca destek yaşını geçirmemiş çocuğu bulunmadığı anlaşılmakla bu yöne ilişkin istinaf itirazı da yerinde değildir.

Kaza sırasında otomobilde yolcu olan davacı ...'un ve desteğin seyahat sırasında emniyet kemeri takıp takmadığının kaza tespit tutanağında belirsiz olarak işaretlendiği, dosya içeriği itibarıyla da adı geçen davacının ve desteğin müterafik kusur olarak değerlendirilebilecek nitelikte eylemi kanıtlanmadığından müterafik kusur indirimi yapılmamasında isabetsizlik bulunmamaktadır.

Davacı ...'nin 29/06/2025 tarihinde öldüğü ancak bedensel zarar hesabının adı geçen davacının muhtemel yaşam süresi sonuna kadar varsayımsal yöntem ile hesaplandığı, yargılama aşamasında değişen somut durumların varlığı halinde artık varsayımsal değil, somut duruma göre hesaplama yapılması gerektiği gözönüne alınarak ...'nin öldüğü tarihe kadar gerçek zararının (sürekli iş göremezlik zararının) hesaplanması için Dairemizce aktüerya bilirkişi ...'tan rapor alınmış, rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davalı vekili bilirkişi raporuna süresi içerisinde itirazda bulunmuştur.

Dairemizce alınan 25/02/2026 tarihli bilirkişi raporunda; ...yaşam tablosu kullanılarak progresif rant yöntemine göre ve davacı ...'un gelirinin asgari ücret düzeyinde olduğu kabul edilerek güncel veriler dikkate alınmak suretiyle sürekli iş göremezlik zararının 222.858,12 TL olduğu tespit edilmiştir. Raporun incelenmesinde Yargıtay içtihatları ile belirlenmiş hesaplama yöntemine göre tazminat hesabının yapıldığı anlaşılmakla Dairemizce hükme esas alınmıştır.

Ancak ceza soruşturması içeriğine göre destek ile davacı ...'nin yolcu olarak bulundukları aracın sürücüsü ... ile komşu oldukları, sürücü Bayram'ın onları muayene için hastaneye götürdüğü, dönüşte dava konusu kazanın meydana geldiği hususu göz önüne alındığında taşımanın hatır için olduğu, davalı vekilince süresinde yapılan hatır taşıması savunmasına itibar edilerek %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken ilk derece mahkemesince hatır taşıması indirimi yapılmaması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, ilk derece mahkemesince alınan 12/04/2022 tarihli aktüer bilirkişi ek raporunda davacı ...'nin bakıcı giderinin 3.294 TL, geçici iş göremezlik zararının 10.998,28 TL ve eşinin ölümü nedeniyle destek zararının 124.606,24 TL hesaplanmasına; Dairemizce alınan 25/02/2026 tarihli bilirkişi raporunda davacı ...'un sürekli iş göremezlik zararının 222.858,12 TL hesaplanmasına göre belirtilen miktarlardan hatır taşıması nedeniyle %20 oranında indirim yapılarak davacı ... lehine 2.635,20 TL bakıcı gideri, 8.798,62 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile taleple bağlı kalınarak 98.066,81 TL destekten yoksun kalma tazminatına ve istinaf edenin sıfatına göre, davalı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar gözetilerek 122.506,48 TL sürekli iş göremezlik tazminatına (davalıya sigortalı aracın poliçesinde ölüm ve sakatlanma kişi başına limit 310.000 TL'dir) karar vermek gerekmiş, ancak yargılama sırasında davacı ...'nin ölmesi nedeniyle yasal mirasçıları yönünden hüküm kurulmuştur.

Takdiri indirim yapılan kısım bakımından karşı taraf yararına vekalet ücretine hükmedilemeyeceğinden davalı lehine bu kısım üzerinden vekalet ücreti takdir edilmemiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

I.Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile

Yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nin 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına,

Buna göre;

1-Müteveffa davacı ...'nin açtığı davanın kısmen kabulü ile 2.635,20 TL bakıcı gideri, 8.798,62 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 122.506,48 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 98.066,81 TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere toplam 232.007,11 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 05/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak, yasal miras payları oranında davacı ... mirasçılarına verilmesine,

2-Diğer davacılar ..., müteveffa ... mirasçıları ..., ..., ..., ..., ...'nin açtığı maddi tazminat davalarının reddine,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 15.848,41 TL karar ve ilam harcından peşin yatırılan 31,40 TL, 289,25 TL ıslah harcı ve 563,10 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 883,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 14.964,66 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafça yatırılan 31,40 TL başvurma harcı, 31,40 TL peşin harç, 289,25 TL ıslah harcı ve 563,10 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 915,15 TL harcın davalıdan alınarak davacı ... mirasçılarına payları oranında verilmesine,

5-Davacı ... tarafından yapılan 580,95 TL tebligat ve müzekkere gideri, 3.250 TL bilirkişi ücreti ve Adli Tıp Kurumu rapor ücreti olarak 1.382 TL olmak üzere toplam 5.244,35 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 4.892,54 TL'sinin davalıdan alınarak davacı ... mirasçılarına payları oranında verilmesine, bakiye kısmın davacı ... mirasçıları üzerinde bırakılmasına,

6-Davacılar ..., müteveffa ... mirasçıları ..., ..., ..., ..., ... tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,

7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

8-Dairemizin karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre belirlenen 45.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ... mirasçılarına verilmesine,

9-Dairemizin karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre belirlenen 17.729,10 TL vekalet ücretinin davacı ... mirasçılarından alınarak davalıya verilmesine,

10-İlk derece mahkemesince diğer davacılar ..., müteveffa ... mirasçıları ..., ..., ..., ..., ...'nin reddedilen davaları yönünden dava değeri itibarıyla adı geçen davacılar aleyhine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmeyip bu yöndeki uygulamaya karşı davalı tarafça istinaf başvurusunda bulunulmamış olması nedeniyle ilk derece mahkemesinin bu konudaki hükmü tekrar edilerek davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli AAÜT gereğince belirlenen 5.100 TL vekalet ücretinin adı geçen davacılardan müştereken alınarak davalıya verilmesine,

11-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,

II.İstinaf İncelemesi Bakımından:

1-Davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde ilk derece mahkemesi tarafından iadesine,

2-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan 142 TL posta ve tebligat gideri ile 220,70 TL istinaf başvuru harcının davacılardan alınarak davalıya verilmesine,

3-Davacı ... mirasçıları tarafından yapılan 7.500 TL tutarındaki yargılama giderinin (bilirkişi ücreti) üzerinde bırakılmasına,

4-Duruşmalı yapılan istinaf incelemesi nedeniyle Dairemizin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 22.000 TL vekâlet ücretinin davacılardan müteselsilen alınarak davalıya verilmesine,

5-İstinaf için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içinde Yargıtayda temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar okunup anlatıldı.25/03/2026