Bölge Adliye Mahkemesi 2019/441 E. 2024/155 K.

T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/913 - 2024/1468 T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2024/913 KARAR NO : 2024/1468 KARAR TARİHİ : 16/10/2024 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/10/2024 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I BAŞKAN : ... ÜYE : ... ÜYE : ... KATİP : ... İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : KOCAELİ 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DAVA TARİHİ : 27/09/2019 KARAR TARİHİ : 07/03/2024 NUMARASI : 2019/441 Esas - 2024/155 Karar DAVACI : YILKA İNŞAAT SANAYİ TİCARET VE PAZARLAMA ANONİM ŞİRKETİ - 0966000097500013 ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : İNSİDE BİLGİ VE GÜVENLİK SİSTEMLERİ LİMİTED ŞİRKETİ - 0478056150700014 ... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talepleri HÜKÜM : Kararın kaldırılması-gönderme İSTİNAF EDEN : Davalılar vekili Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talepleri nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk derece mahkemesinin kararı davalılar vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 18.09.2018 tarihli Antalya Finike Hükümet konağı Elektrik Zayıf Akım işleri sözleşmesi ve ilgili yasal mevzuat gereği davalı tarafından zamanında yapılmadığından dolayı gecikme cazai şartlarının işletilmesini ve fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL gecikme cezai şart bedelinin 05.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacı vekil eden şirkete verilmesini, şimdilik 1.000 TL nakit teminat tutarının ihtar tarihi olan 05.01.2019 tarihinde itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davalı şirkete verilmesine, Ticari defter ve cari hesap borcu olan 39.100,00 TL bedelinin 05.01.2019 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacı şirkete geri iadesine kara verilmesini, dava masraflarının karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Sözleşmede yapılan iş gereği 695.000,00 TL bedelin belirlendiğini, vekil eden şirket tarafından mal alım ve temini yapılacağını, davacı şirket tarafından malların montajı yapılacak, akabinde montajı yapılan ürünlerin devreye alınma işlemi ise yine vekil eden şirkette olacağını, 21.12.2018 tarihinde davacı şirket mail gönderdiğini ve göndermiş olduğu mailde, 25.12.2018 tarihinde bütün taşeron firmaların şantiyede olmasını ve idarenin gelip geçici kabul yapacağını belirttiğini, vekil eden şirket belirtilen tarihte şantiyede bulunduğunu ve kontrol mühendisi ... Bey'in, kabul mühendisi ... şantiyeyi gezdiğini ve kendilerinin su basmasından haberdar olmadıklarını, kendilerine bu hususta rapor verilmediğini, tesisatın baştan başlamak üzere kontrol edilip ondan sonra bilgi verebileceklerini, davacı şirket yetkilisi ... bey'in, belirttiği gibi idareye su basması ile alakalı bilgi vermediğini, tutanak tutmadığını ve bile isteye vekil edene idare ile karşı karşıya getirip zor durumda bıraktığını, davacı şirket tarafından, sözleşmede belirtildiği şekilde ödeme sürelerine uyulmadığını ve vekil eden mağdur edildiğini, ödemelerin 60-90-120 günlük sürelerde yapılacağı imza altına alındığını, davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...''Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 39.100,00-TL açık hesaptan kaynaklanan alacağın dava tarihi olan 27.09.2019 tarihiden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacının gecikme cezası ve nakit teminat tutarına ilişkin taleplerinin ayrı ayrı reddine'' karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf isteminde bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile vekil eden şirket arasında bir sözleşme imzalandığını, imzalanan sözleşmede şartların belirlendiğini ve her iki şirket yetkilileri kendi iradeleriyle sözleşmeleri imzaladığını ve her iki tarafın da sözleşmede kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getireceğini taahhüt ettiğini, vekil eden şirket tarafından mal alım ve teminini yapılacağını, akabinde davacı şirket tarafından malların montajı yapılacağını, montajı yapılan ürünlerin devreye alınma işlemi ise vekil eden şirkette olacağını, vekil edenin, sözleşmede belirtilen tüm edimlerini yerine getirdiğini, sadece X-Ray cihazının teslimi ve devreye alınması işlemi kaldığını, X-Ray cihazını nakit sıkıntısı yaşaması sebebiyle alamadığını ve teslimatını yapamadığını, davacı şirketin, sözleşme edimlerini yerine getirmeyerek vekil edenin ticari itibarını zedelediğini ve vekil edenin nakit sıkıntısı içerisine girerek acze düşmesine sebebiyet verdiğini, vekil eden şirket belirtilen tarihte şantiyede bulunduğunu ve kontrol mühendisi ... Bey'in, kabul mühendisi ... şantiyeyi gezdiğini ve kendilerinin su basmasından haberdar olmadıklarını, davacı şirketin, şantiyenin su basması nedeniyle taraflara ve idareye bilgi vermediğinden, malzemelerin su basmasından dolayı zarar görmesinden, ödemeleri süresinde yapmamasından kaynaklı olarak, hem vekil eden şirketi zora soktuğunu hem de bile isteye cezai şart uygulayabilmek adına vekil eden şirkete yaptırımların uyguladığını, yerel mahkeme dosyasından verilen kararın vekil eden şirket aleyhine hükmedilen kısmının kaldırılarak, davanın tümden reddini talep etmiştir. Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davacı vekil eden firmanın kararda açıklandığının aksine sözleşme gereği üzerine düşen tüm edimleri yerine getirdiğini ve eksiksiz bir şekilde işin teslim edilmesini beklediğini, vekil eden firma işi tamamlamamak için türlü bahaneler öne sürerek davacı vekil eden firmayı asıl İdare olan Antalya Valiliği Yikob idaresine karşı zor duruma düşürdüğünü ve bu sebeple işin gecikmesinden kaynaklı hakedişten ceza kesintisinin yaşadığını, davalı firma dava başından itibaren tüm malzemelerini şantiyeye sevk ettiğini, X-Ray cihazının sevk edilmediğini iddia ederek mahkeme heyetini yanılttığını, davacı vekil eden firma işlerin belirlenen sürede tamamlanmaması nedeni ile davalı firmaya gerekli ihtarları öncelikle mail olarak sonrasında da ihtarname yolu ile belirttiğini, davalı firma tarafından söylenilen yalnızca X-Ray cihazının sevki ve devreye alınmasının kalmış olduğu ifadesi boş bir iddiadan ibaret olduğunu, ilk derece mahkemesi tarafından vekil eden firmanın davalıdan 39.100,00TL alacaklı olduğuna karar verildiğini, vekil eden firmanın açık hesaptan kaynaklanan alacağı olduğuna ilişkin karar dahi ödemelerin eksiksiz ve hatta fazla fazla yapıldığını gösterdiğini, davalı şirket ödemeleri zamanında alamadığı için işleri tamamlayamadığını belirttiğini ve yerel mahkemesi de bu bu beyanı dikkate alarak işin gecikmesinin ana kaynağı olarak ödemelerini gösterdiğini, karşı tarafın tüm çek bedellerinin vade ve tutarlarını Whatsap üzerinden talep ettiğini ve davacı vekil eden firmada bu istenen vade ve miktarlara göre ödemelerinin gerçekleştirdiğini, yerel mahkeme kararının vekil eden lehine ortadan kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talepleri istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK 3. Değerlendirme ve karar Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacak taleplerine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı husus olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükme karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan inceleme ve araştırma hüküm vermek için yeterli değildir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Bu kapsamda; Davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir. Taraflar arasında 18.09.2018 tarihli "Antalya Finike Hükumet Konağı Elektrik Zayıf Akım İşleri Sözleşmesi" düzenlendiği, sözleşme ile Finike Hükumet Konağının elektrik işleri kapsamında konferans salonunun profesyonel ses, ışık, otomasyon, başkan, delege, görsel sunum, tüm binanın kamera sistemi, genel ses ve acil anons sistemi, yangın ihbar sistemi, kartlı geçiş sistemi, turnike, kollu bariyer, x ray cihazları, kapı detektör ve kartları, data sistemi, paneller, telefon tesisatı, acil durum senaryosu, merkezi uydu vb. ile ihale dökümanında yer alan elektrik projeleri, elektrik mahal listesi ve elektrik teknik şartnamesindeki tüm ilgili iş ve işlemlerin yapılmasının konu alındığı, sözleşme bedelinin 695.000,00-TL + KDV götürü bedel olarak kararlaştırıldığı, işin süresinin sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 60 gün olduğu, sözleşmenin 9'uncu maddesine göre kesintilerden sonra kalan bakiyenin %10 kadar kısmı teminat olarak tutulacağı, yükleniciye ödenecek bedelin 60-90-120 günlük vadelerle çek olarak ödeneceği, Sözleşmenin 10'uncu maddesine göre kablolama, test, vidalı montajlar davacı idareye ait, devreye alma davalı yüklenicinin uhdesinde olacağı kararlaştırılmıştır. Davacı vekili; davalı yüklenicinin edimlerini süresinde ve gereği gibi ifa etmediğini, kalan işlerin davalı nam ve hesabına üçüncü kişilere yaptırıldığını beyanla 39.100,00-TL fazla ödeme miktarının, 10.000 TL cezai şart alacağının ve sözleşmenin 9.Maddesi gereğince 1.000 TL nakit teminat tutarının davalıdan tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında sunduğu ıslah dilekçesiyle cezai şart alacağı miktarını yükselterek toplamda 738.575 TL nin davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı vekili; müvekkilin edimlerini büyük oranda ifa ettiğini, davacıdan kaynaklı nedenlerle şantiyenin su basması nedeniyle müvekkiline bilgi verilmediğinden malzemelerin su basmasından dolayı zarar gördüğünü, davacının ödemeleri süresinde yapmadığını, davacının edimin ifasında kusurlu davrandığını beyanla davanın reddini savunmuştur. Götürü bedelli sözleşmelerde ödenmeyen iş bedeli alacağı ya da fazla ödeme bulunup bulunmadığının, gerçekleştirilen imalâtın eksik ve kusurlar dikkate alınıp düşülerek işin tamamına göre gerçekleşme fiziki oranının tespit ve bu oranın götürü bedele uygulanmak suretiyle hak edilen bedel hesaplandıktan sonra yapıldığı ispatlanan ödeme düşülerek hesaplanması gerekmektedir. İş bedelinin tamamı ödenmeyen sözleşmelere dayalı ihtilâflarda, eksik iş bedeli talep edilemez. Bu durumda, fiziki oran yöntemiyle hakediş belirlenerek iş sahibince varsa fazla ödemenin istirdadı talep edilebilir. Somut dosyada mahkemece taraf defterleri esas alınarak davalı yüklenici hakedişi belirlenerek bundan davacı ödemesi düşülerek fazla ödeme bedeline hükmedilmişse de götürü bedel olarak kararlaştırılan dava konusu sözleşme uyarınca davalı yüklenici tarafından gerçekleştirilen işin fiziki gerçekleşme seviyesi belirlenmeden sonuca varılması eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Bu durumda mahkemece, daha önceki teknik bilirkişilerden alınacak ek raporla veya yeniden oluşturulacak bilirkişi heyeti ile gerektiğinde yeniden keşif de yapılarak davalı yüklenicinin 695.000,00-TL + KDV götürü bedel olarak kararlaştırılan işlerde taraflar arasında düzenlenen hakedişler, faturalar, davacının yaptırdığı delil tespit dosyası da nazara alınarak davalı yüklenicinin işin tamamını yapmadığı dosya kapsamından anlaşılmakla davalının işten el çektiği durum itibariyle sözleşme kapsamında yaptığı imalatın, eksik ve kusurlar dikkate alınmak ve düşülmek suretiyle işin fiziki gerçekleşme oranının işin tamamına göre açık ve net olarak ortaya konulması, bu suretle tespit ve bulunacak oranın götürü bedel 695.000,00-TL + KDV’ye uygulanarak götürü sözleşme kapsamında hakedilen iş bedeli belirlenmelidir. Sonrasında, davalı yüklenici tarafından hakedilen iş bedelinden davacı iş sahibi tarafından ispatlanan ödemeler düşülerek bundan sonra davacı iş sahibinin fazla ödemesi olup olmadığı ortaya konulmalı ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Kabule göre de, dava konusu sözleşmeden kaynaklı alacak talebine ilişkin olmakla davacı tarafça harçlandırılan değer toplamda 738.575 TL olup kabul edilen kısım 39.100,00-TL olduğuna göre reddedilen kısım üzerinden davalı yararına nispi tarifeye göre vekalet ücreti takdiri gerekirken somut dosyada uygulama yeri olmayan AAÜT nin 13/4 maddesine göre vekalet ücreti takdiri doğru görülmemiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle, eksikliklerin tamamlanması amacıyla dosyanın 6100 Sayılı H.M.K'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle 1-Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun sair istinaf nedenleri incelenmeksizin KABULÜNE, 2- Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/03/2024 Tarih, 2019/441 E. 2024/155 K. sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf talep eden tarafça yatırılan istinaf karar harcının istek halinde yatıran tarafa iadesine, 5-İstinaf talep eden tarafça ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK.nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 16/10/2024 * ... Başkan ... ¸e-imzalı ... Üye ... ¸e-imzalı ... Üye ... ¸e-imzalı ... Katip ... ¸e-imzalı